چرا ماهی تن خون‌گرم است؟ پژوهشی تازه فرضیه‌های تکاملی را رد می‌کند

ماهی تن به عنوان یکی از معدود آبزیان خون‌گرم، همواره موضوع پژوهش‌های گسترده‌ای بوده است؛ اما تازه‌ترین مطالعات علمی فرضیه‌های رایج درباره‌ی ریشه‌ها و علت تکامل این ویژگی منحصربه‌فرد را دگرگون کرده است.

فرضیه‌ی سنتی انقراض و چالش‌های آن

بر اساس روایت‌های پیشین، اجداد ماهی‌های تن همزمان با انقراض دایناسورها در حدود ۶۶ میلیون سال پیش و با از میان رفتن شکارچیان بزرگ دریایی، به سرعت گسترش یافتند و به مرور زمان جثه بزرگ‌تر و قابلیت خون‌گرمی را به دست آوردند. با این حال، داده‌های ژنتیکی جدید این دیدگاه ساده‌انگارانه را زیر سوال می‌برد.

یافته‌های شجره‌نامه‌ی تکاملی جدید

گروهی از پژوهشگران با استفاده از داده‌های فسیلی و اطلاعات ژنتیکی ۵۰ گونه از خانواده‌ی تون‌ماهیان، درخت تبارزایی تازه‌ای را ترسیم کردند. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که منشأ این خانواده به حدود ۶۸ میلیون سال پیش بازمی‌گردد، اما روند تنوع‌بندی آن‌ها بسیار کندتر از تصورات پیشین و در بازه‌ای ۴۰ میلیون ساله رخ داده است.

تکامل صفات پیچیده نظیر خون‌گرمی هرگز معلول یک علت واحد و ساده نیست و نباید شواهد علمی را به داستان‌پردازی تقلیل داد.

ظهور مستقل خون‌گرمی در دودمان‌های مختلف

یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این پژوهش آن است که صفت خون‌گرمی دست‌کم سه بار به طور مستقل در دودمان‌های گوناگون تون‌ماهیان تکامل یافته است. دست‌کم دو مورد از این رخدادها، ۱۰ تا ۱۵ میلیون سال پس از برخورد سیارک و انقراض دوره کرتاسه اتفاق افتاده‌اند. همچنین افزایش ابعاد بدن در این آبزیان طی ۵۰ میلیون سال اخیر به صورت پراکنده جریان داشته است.

دانشمندان تأکید می‌کنند که تکامل مسیری از پیش‌تعیین‌شده ندارد و بسیاری از ویژگی‌ها ابتدا به شکلی تصادفی پدید آمده و بعدها کاربردهای جدیدی یافته‌اند. بررسی‌های تکمیلی همچنان میان فرضیه‌های مختلف پیرامون نقش رقبای دریایی مانند آب‌بازسانان در جریان است.