بحران دارو در گروی بوروکراسی؛ سهم ۳۰ درصدی تحریم‌ها

قائم‌مقام رئیس هیئت‌مدیره نظام پزشکی تهران بزرگ هشدار داد که اگر روند فعلی تامین ارز، مواد اولیه و هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی ادامه یابد، وضعیت بازار دارو طی ماه‌های آینده با چالش‌های جدی‌تری مواجه خواهد شد.

ریشه‌های بحران دارو؛ فراتر از تحریم‌ها

بررسی تحولات بازار دارو نشان می‌دهد که نمی‌توان تمام مشکلات این حوزه را به تحریم‌ها نسبت داد. نقش تحریم‌ها در شرایط کنونی حداکثر حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد ارزیابی می‌شود و بخش عمده‌ای از چالش‌ها ناشی از عوامل ساختاری در داخل کشور است.

• کمبود نقدینگی و مشکلات شدید در تامین سرمایه در گردش شرکت‌های دارویی
• بروکراسی پیچیده و زمان‌بر اداری در تخصیص ارز و ترخیص کالا
• دشواری‌های مربوط به انتقال پول و نقل‌وانتقالات مالی بین‌المللی
• اختلال در زنجیره حمل‌ونقل و لجستیک مواد اولیه دارویی

لزوم عبور از مدیریت جزیره‌ای

یکی از آسیب‌های اصلی در حوزه سلامت، عملکرد جزیره‌ای دستگاه‌های مختلف است. هنگامی که بخش قابل‌توجهی از انرژی سازمان غذا و دارو صرف پیگیری مسائل ارزی و بوروکراسی اداری می‌شود، وظایف ذاتی این سازمان در زمینه تنظیم‌گری و نظارت بر توزیع عادلانه دارو تحت‌الشعاع قرار می‌گیرد.

«تجربه مدیریت بحران در دوره‌های حساس به صراحت ثابت کرد که با تصمیم‌گیری متمرکز و کنار گذاشتن تشریفات دست‌وپاگیر اداری می‌توان بسیاری از گلوگاه‌های تامین دارو را برطرف کرد.»

مسیرهای جایگزین و پیشنهاد تشکیل ستاد ویژه

با توجه به محدودیت‌های ایجاد شده در مسیرهای سنتی واردات مواد اولیه از طریق بنادر جنوبی، ایجاد کریدورها و مسیرهای جایگزین هوایی، ریلی و زمینی یک ضرورت انکارناپذیر است. تحقق این امر نیازمند هماهنگی میان وزارتخانه‌های مختلف از جمله وزارت صمت، وزارت امور خارجه، وزارت اقتصاد و بانک مرکزی است.

کارشناسان پیشنهاد می‌کنند که یک کمیته فوق‌العاده دارویی با حضور نمایندگان تام‌الاختیار نهادهای ذی‌ربط تشکیل شود تا تصمیمات اتخاذ شده ضمانت اجرایی لازم را داشته باشند.