بودجه‌های نجومی غول‌های نفتی خلیج‌فارس برای ساخت مسیرهای جایگزین تنگه هرمز

بسته شدن شریان حیاتی انرژی منطقه

پیش از آغاز حملات نظامی ایالات متحده و اسرائیل به ایران در تاریخ ۲۸ فوریه، روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت خام از طریق تنگه هرمز که خلیج عمان را به خلیج فارس متصل می‌کند، صادر می‌شد. با این حال، شکل‌گیری محاصره‌های هم‌پوشان، مین‌گذاری‌های دریایی، حملات موشکی و هزینه‌های سرسام‌آور بیمه دریایی، عملاً این آبراه راهبردی را مسدود کرده است.

تا پیش از این بحران، فرآیند صادرات نفت از خلیج فارس روالی ساده و شفاف داشت: تولید نفت خام با پایین‌ترین قیمت، ارسال از طریق سریع‌ترین مسیر و فروش به خریدارانی که بالاترین توان پرداخت را داشتند. اما با تشدید تنش‌ها، شرایط به کلی دگرگون شده است.

خطرها و تلفات در مسیرهای دریایی

عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز که سال‌ها کارآمدترین مسیر صادرات انرژی به شمار می‌رفت، با کاهش شدید مواجه شده است. نفتکش‌هایی که هنوز از این منطقه تردد می‌کنند، ناچارند از میان گذرگاه‌های پرمخاطره و پهپادهای تهاجمی عبور کنند یا با خاموش کردن سیستم‌های موقعیت‌یاب به‌صورت پنهانی حرکت نمایند. گزارش‌ها حاکی از آن است که دست‌کم ۱۷ دریانورد در این منطقه جان خود را از دست داده‌اند.

پروژه‌های میلیاردی برای دور زدن تنگه هرمز

کشورهای حوزه خلیج فارس اکنون در حال ساخت، توسعه و گسترش خطوط لوله انتقال و زیرساخت‌های جدیدی هستند تا بتوانند تنگه هرمز را دور بزنند و ظرفیت ذخیره‌سازی انرژی را در مناطقی مانند آسیا به شکل قابل توجهی افزایش دهند.

«این پروژه‌ها نیازمند میلیاردها دلار هزینه و سال‌ها زمان برای تکمیل هستند، اما دولت‌ها و شرکت‌های نفتی آن‌ها را پوشش‌های بیمه‌ای ضروری در منطقه‌ای می‌دانند که روزبه‌روز ناامن‌تر می‌شود.»

کارشناسان معتقدند حتی در صورت برقراری آتش‌بس پایدار، صادرکنندگان منطقه به این نتیجه رسیده‌اند که اتکای انحصاری به یک مسیر ترانزیت واحد، ریسکی غیرقابل قبول است و اجرای این طرح‌های جایگزین می‌تواند به مرور زمان تاثیر چشمگیری بر کاهش نفوذ راهبردی ایران در منطقه داشته باشد.