چرخش راهبردی توکیو؛ توسعه ساختار امنیتی و توان ضربتی دوربرد ژاپن

وزارت دفاع ژاپن با انتشار گزارشی راهبردی از تغییر دکترین نظامی این کشور پرده برداشت؛ تحولی بنیادین که توکیو را از رویکرد سنتی دفاع سرزمینی به سمت ایجاد ساختاری یکپارچه با توانایی اجرای عملیات و حملات دوربرد فراتر از مرزها سوق می‌دهد.

پیچیده‌ترین محیط امنیتی پس از جنگ جهانی دوم

بر اساس ارزیابی‌های جدید امنیتی، محیط پیرامونی ژاپن در شدیدترین و پیچیده‌ترین وضعیت از زمان پایان جنگ جهانی دوم تاکنون قرار گرفته است. توکیو چندین عامل کلیدی را به‌عنوان محرک‌های اصلی این دگرگونی راهبردی معرفی کرده است:

• تحرکات نظامی چین: افزایش مانورها و حضور نظامی پکن در آب‌های پیرامونی ژاپن و تنش‌های فزاینده پیرامون مسئله تایوان.
• تهدیدات کره شمالی: پیشرفت‌های مستمر در برنامه‌های موشکی و تسلیحات هسته‌ای پیونگ‌یانگ.
• همگرایی منطقه‌ای: هماهنگی روزافزون نظامی و راهبردی میان چین، روسیه و کره شمالی در شرق آسیا.

بازنگری در اسناد سه‌گانه راهبرد ملی

یکی از گام‌های کلیدی در این دگرگونی، تصمیم برای بازنگری زودهنگام در سه سند بالادستی امنیت ژاپن است که شامل موارد زیر می‌شود:

1. راهبرد امنیت ملی
2. راهبرد دفاع ملی
3. برنامه تقویت توانمندی دفاعی

این بازنگری‌ها توانمندی‌های نظامی پراکنده را که از سال ۲۰۲۲ توسعه یافته بودند، در قالب یک دکترین منسجم و عملیاتی تجمیع می‌کند.

عملیاتی‌سازی سامانه‌های ضدحمله دوربرد، عمق و شعاع عملیاتی نیروهای مسلح ژاپن را به شکلی بی‌سابقه گسترش می‌دهد.

تأسیس مرکز فرماندهی اطلاعاتی و ساختار نوین دفاعی

ژاپن علاوه بر توسعه تسلیحاتی، ساختار اطلاعاتی پیشین خود را بازسازی کرده و در حال ایجاد یک مرکز واحد فرماندهی اطلاعاتی است تا هماهنگی میان نهادهای امنیتی، نظامی و اطلاعاتی به حداکثر برسد.

این طرح کلان شامل اقدامات تکمیلی زیر است:

• ارتقای قابلیت‌های ماهواره‌ای و نظارت پیشرفته دریایی
• تقویت پدافند و قابلیت‌های جنگ الکترومغناطیس و سایبری
• بررسی تصویب قوانین ضدجاسوسی و تشکیل سازمان مستقل اطلاعات خارجی
• ادغام امنیت اقتصادی، فناوری‌های نوین و برنامه‌ریزی نظامی