افزایش ریسک‌های مالی و بدهی‌های پنهان در توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی

توسعه پرشتاب زیرساخت‌های هوش مصنوعی با افزایش بی‌سابقه اهرم‌های مالی و بدهی‌های ساختاریافته همراه شده و نگرانی کارشناسان را نسبت به شفافیت و پایداری این سرمایه‌گذاری‌ها برانگیخته است.

جهش سرمایه‌گذاری و ابزارهای نوین تامین مالی

شرکت‌های بزرگ فناوری و غول‌های ابری برای تامین هزینه‌های نجومی مراکز داده و تجهیزات پردازشی، به ابزارهای متنوعی از جمله انتشار اوراق قرضه، سرمایه‌گذاری‌های مشترک و قراردادهای اجاره بلندمدت روی آورده‌اند. در همین راستا، طرح‌هایی برای همکاری با غول‌های وال‌استریت جهت بسیج بیش از ۵۰۰ میلیارد دلار سرمایه بخش خصوصی در حال اجرا است که تراشه‌ها و زیرساخت‌ها را به دارایی‌های سرمایه‌پذیر تبدیل می‌کند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد تعهدات اجاره‌ای شرکت‌های بزرگ ابری شامل دیتاسنترها، مراکز تحقیق و توسعه و تجهیزات به رقم چشمگیر ۱.۵ تریلیون دلار رسیده است؛ در حالی که این رقم پنج سال پیش تنها ۲۰۰ میلیارد دلار بود. از این میزان، حدود ۱ تریلیون دلار تعهدات هنوز وارد صورت‌های مالی رسمی نشده و ممکن است سطح واقعی بدهی‌ها و نیاز به نقدینگی آتی را پنهان کند.

ابعاد سرمایه‌گذاری و تنوع‌بخشی ارزی

کارشناسان معتقدند چرخه هزینه‌های سرمایه‌ای هوش مصنوعی با تعدیل تورم، بزرگ‌ترین دوره سرمایه‌گذاری از زمان ساخت راه‌آهن در قرن نوزدهم به شمار می‌رود. پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که مخارج سرمایه‌ای شرکت‌های بزرگ فناوری از سال ۲۰۲۷ به بعد، از مرز سالانه ۱ تریلیون دلار عبور خواهد کرد.

با توجه به حجم عظیم استقراض، ناشران بدهی‌های خود را به فراتر از دلار گسترش داده و به بازارهای یورو، پوند، ین، فرانک سوئیس و دلار کانادا روی آورده‌اند تا فشار تقاضا در بازار دلار را تعدیل کنند.

ریسک‌های اهرمی و تکانه‌های بازار سهام

استفاده از وام‌های کارگزاری و ابزارهای مشتقه توسط صندوق‌های پوشش ریسک برای چندبرابر کردن بازدهی، حساسیت بازار را به شدت افزایش داده است. بحران اخیر در یکی از صندوق‌های متمرکز بر هوش مصنوعی که دارایی آن پس از ضرر در معاملات اهرمی از ۴۵ میلیارد دلار به حدود ۱۰ میلیارد دلار کاهش یافت، آسیب‌پذیری این مدل‌ها را آشکار ساخت.

افزایش سطح بدهی‌های تضمینی و تمرکز بالای شاخص‌های بورس بر سهام شرکت‌های فناوری، پتانسیل تشدید نوسانات و ایجاد تلاطم در بازارهای مالی را بالا برده است.

در کنار ساختارهای اهرمی، انتظارات بالای بازار از رشد سودآوری شرکت‌ها در سال‌های آینده به عنوان یکی از چالش‌های بنیادین مطرح است؛ زیرا در صورت عدم تحقق درآمدهای متناسب با هزینه‌ها، ارزش‌گذاری‌های فعلی با فشار نزولی مواجه خواهند شد.