هشدار دانشمندان نسبت به خطرات ماهواره‌های آینه‌ای؛ احتمال آسیب دائمی به شبکیه چشم

طرح پرتاب ماهواره‌های غول‌پیکر آینه‌ای برای روشن‌کردن زمین در شب با هدف تولید انرژی، با هشدارهای شدید اخترشناسان و متخصصان سلامت درباره خطرات جدی بینایی و آسیب‌های زیست‌محیطی مواجه شده است.

پروژه رفلکت اوربیتال و مجوز جنجالی FCC

کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا (FCC) مجوز آزمایش ماهواره‌ای را برای شرکت «رفلکت اوربیتال» صادر کرده است. این ماهواره با بازتاب نور خورشید از مدار زمین، قصد دارد شب‌های سیاره را روشن کرده و امکان تولید برق در مزارع خورشیدی پس از غروب آفتاب و تأمین روشنایی در شرایط اضطراری را فراهم کند.

هشدار جدی اخترشناسان درباره آسیب به بینایی

کارشناسان نجوم اعلام کرده‌اند که این سازه‌های فوق‌درخشان نه‌تنها رصد کیهان را با اخلال جدی مواجه می‌کنند، بلکه تهدیدی برای سلامت انسان محسوب می‌شوند.

نگاه‌کردن به ماهواره‌های رفلکت اوربیتال از پشت تلسکوپ‌های رایج ۱۲ اینچی (با دهانه ۳۰ سانتی‌متر) می‌تواند آسیب‌های دائمی و سوختگی شبکیه چشم را به دنبال داشته باشد.

این هشدارها پیشینه‌ای تاریخی نیز دارند؛ در سال ۲۰۰۰ و هم‌زمان با آزمایش نمونه روسی مشابه به نام پروژه زنامیا، کارشناسان اعلام کرده بودند مشاهده چنین نوری با تلسکوپ، معادل خیره‌شدن مستقیم به خورشید هنگام خورشیدگرفتگی است. با این حال، نهادهای قانون‌گذار این خطر را کم‌اهمیت قلمداد کرده‌اند.

پیامدهای زیست‌محیطی و اختلال در چرخه زیستی

خطرات این فناوری تنها به حوزه نجوم و چشم‌پزشکی محدود نمی‌شود و ابعاد گسترده‌تری دارد:

• ایمنی پروازها: انجمن خلبانان خطوط هوایی درباره خطرات تابش ناگهانی این نورها برای دید هوانوردان هشدار داده است.
• اختلال در ریتم شبانه‌روزی: تغییر نور طبیعی شب، چرخه خواب انسان‌ها و الگوهای مهاجرتی و زیستی جانوران را به شکلی اساسی برهم می‌زند.
• عدم امکان پیش‌بینی: متغیرهایی همچون بازتاب از ابرها و پراکندگی نور در جو، مدیریت شدت تابش را غیرممکن می‌سازد.
• تغییر چهره آسمان: افزایش بی‌رویه سازه‌ها در مدار پایینی زمین (کمتر از ۲۰۰۰ کیلومتر)، میراث طبیعی تماشای ستارگان را در معرض نابودی قرار داده است.