جهش ۱۵۰ درصدی قیمت لبنیات و سقوط تاریخی سرانه مصرف خانوار

بازار لبنیات کشور با وجود پر بودن قفسه فروشگاه‌ها، تحت‌تأثیر تورم سنگین و افت چشمگیر توان خرید خانوارها با رکود تقاضا و بحران کاهش سرانه مصرف مواجه شده است.

آمار تکان‌دهنده جهش قیمت اقلام لبنی

بررسی شاخص‌های قیمتی نشان می‌دهد که اقلام اصلی سبد لبنیات در تیرماه سال جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل با افزایش خیره‌کننده‌ای همراه بوده‌اند. این تورم سنگین دسترسی به مواد مغذی پایه را برای بسیاری از خانواده‌ها محدود کرده است.

سقوط سرانه مصرف و پیامدهای تغذیه‌ای

آمارهای نگران‌کننده نشان می‌دهد سرانه مصرف سالانه لبنیات که در سال ۱۳۸۹ حدود ۱۳۰ کیلوگرم بود، اکنون به نزدیک ۴۰ کیلوگرم سقوط کرده است. این افت شدید صرفاً بازتاب تغییر ذائقه نیست، بلکه نتیجه مستقیم حذف تدریجی این محصولات از سبد مصرفی خانوارهاست.

کاهش مستمر مصرف لبنیات تهدیدی جدی برای سلامت عمومی، به‌ویژه در میان کودکان، سالمندان و اقشار آسیب‌پذیر محسوب می‌شود.

چالش‌های تولید و راهکارهای برون‌رفت

فشار گرانی केवल به مصرف‌کننده محدود نبوده و تمام ارکان زنجیره تولید از جمله دامداران و کارخانجات صنعتی را با کاهش تقاضا و رشد هزینه‌های تولید مواجه کرده است. خروج از این وضعیت نیازمند اقدامات ساختاری است:

• ترمیم قدرت خرید عمومی از طریق حمایت‌های مستقیم و هدفمند معیشتی
• تأمین پایدار نهاده‌ها و ایجاد شفافیت در سراسر زنجیره ارزش لبنیات
• پرهیز از قیمت‌گذاری دستوری ناکارآمد و تمرکز بر یارانه‌های تولیدی