تشریح ۳ سناریوی مدیریت ناترازی بنزین؛ مصوبه‌ای برای افزایش قیمت وجود ندارد

معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی اعلام کرد تاکنون هیچ تصمیم مکتوب یا مصوبه نهایی درباره تغییر نرخ و شیوه عرضه بنزین تصویب نشده و دولت در حال بررسی سه سناریوی کارشناسی برای مهار ناترازی است.

ابعاد ناترازی و وضعیت کنونی تولید و مصرف سوخت

بر اساس آمارهای ارائه‌شده، مصرف روزانه بنزین در کشور به‌طور میانگین به حدود ۱۳۵ میلیون لیتر رسیده است. این در حالی است که پالایشگاه‌های داخلی روزانه حدود ۱۱۲ میلیون لیتر بنزین تولید می‌کنند و نزدیک به ۹ میلیون لیتر نیز از طریق فرآورش محصولات پتروشیمی جبران می‌شود.

تبدیل محصولات پتروشیمی به بنزین که تا سال ۱۴۰۰ صادر می‌شدند، سالانه حدود ۲ میلیارد دلار از درآمدهای ارزی کشور را که می‌توانست صرف تأمین کالاهای اساسی و دارو شود، کاهش داده است.

مابقی کسری روزانه سوخت کشور نیز از طریق واردات و برداشت از ذخایر راهبردی تأمین می‌گردد که لزوم مدیریت بهینه مصرف را دوچندان می‌کند.

شکاف معنادار میان مصرف واقعی و الگوی بهینه

بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد با توجه به جمعیت و وسعت جغرافیایی کشور، مصرف بهینه بنزین باید بین ۵۰ تا ۷۰ میلیون لیتر در روز باشد. کیفیت پایین و مصرف بالای سوخت در خودروهای داخلی به عنوان یکی از مهم‌ترین دلایل ایجاد فاصله ۶۵ میلیون لیتری با الگوی استاندارد شناخته می‌شود و نباید بار این ناترازی صرفاً بر دوش مردم گذاشته شود.

تشریح سناریوهای سه‌گانه مدیریت مصرف بنزین

دولت برای مقابله با ناترازی موجود، سه راهکار غیرنهایی را در دست بررسی کارشناسی دارد:

• سناریوی نخست: عرضه بنزین صرفاً تا سقف تولید پالایشگاه‌ها با نرخ کنونی (با احتمال بروز صف و نابرابری در دسترسی).
• سناریوی دوم: سهمیه‌بندی حجم تولید میان ناوگان خودرویی و عرضه مازاد با نرخ غیریارانه‌ای متناسب با هزینه تمام‌شده واردات.
• سناریوی سوم: تخصیص سهمیه به ناوگان حمل‌ونقل عمومی بر پایه پیمایش و توزیع عادلانه باقیمانده سوخت یارانه‌ای میان تمامی آحاد جامعه.

هرگونه اقدام در زمینه اصلاح نظام توزیع انرژی پیش از نهایی‌شدن و اجرا، به‌صورت شفاف با افکار عمومی و کارشناسان در میان گذاشته خواهد شد.