تلاش اروپا و قدرت‌های نوظهور برای پایان سلطه ویزا و مسترکارت با سیستم‌های پرداخت بومی

ریسک ژئوپلیتیکی وابستگی مالی اروپا

تسلط گسترده شرکت‌های پرداختی ایالات متحده بر تراکنش‌های روزمره شهروندان اروپایی، به یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌های امنیتی و اقتصادی رهبران قاره سبز تبدیل شده است. وابستگی شدید به سیستم‌های پرداخت خارجی می‌تواند در زمان بحران‌ها یا تغییر سیاست‌های واشنگتن، به عنوان یک اهرم فشار ژئوپلیتیکی مورد استفاده قرار گیرد؛ وضعیتی مشابه آنچه پس از اعمال تحریم‌ها علیه روسیه رخ داد و دسترسی شهروندان آن کشور به منابع مالی‌شان را مختل ساخت.

تحلیلگران اقتصادی هشدار می‌دهند که در فضای چندقطبی کنونی، ادغام عمیق مالی می‌تواند از سازوکاری برای همکاری متقابل به ابزاری برای نفوذ، فشار سیاسی و اجبار تبدیل شود.

تسلط داده‌ای و تحمیل هزینه‌های سنگین

بر اساس گزارش‌های نهادهای مالی بین‌المللی، حدود ۶۱ درصد از پرداخت‌های کارتی در حوزه یورو و تقریباً تمام تراکنش‌های فرامرزی از طریق دو غول آمریکایی انجام می‌شود. این موضوع دو پیامد اساسی به همراه دارد:

• خروج داده‌ها: انتقال و ذخیره‌سازی داده‌های مالی شهروندان اروپایی در سرورهای خارج از اتحادیه اروپا که امکان نمایهporting و تحلیل رفتار مصرف‌کنندگان را فراهم می‌کند.
• افزایش کارمزدها: تحمیل هزینه‌های سنگین شبکه به خرده‌فروشان و کسب‌وکارهای محلی بر اساس شرایط تجاری تعیین‌شده در خارج از اروپا.

یوروی دیجیتال؛ پروژه استقلال استراتژیک

طرح یوروی دیجیتال که تحت نظارت بانک مرکزی اروپا به مراحل نهایی قانون‌گذاری نزدیک می‌شود، پاسخی ساختاری برای تأمین حاکمیت پولی منطقه یورو است. این پول الکترونیکی به عنوان مکمل پول نقد سنتی طراحی شده و پرداخت‌های آنلاین و آفلاین را بدون نیاز به سوئیچ‌های خارجی ممکن می‌سازد.

برنامه‌ریزی‌ها نشان می‌دهد پس از اجرای آزمایشی طرح با همکاری ارائه‌دهندگان خدمات مالی در سال ۲۰۲۷، دسترسی عمومی به یوروی دیجیتال برای پرداخت‌های خرد تا سال ۲۰۲۹ محقق خواهد شد.

موج جهانی ایجاد سیستم‌های پرداخت بومی

تلاش برای دستیابی به حاکمیت مالی تنها به اتحادیه اروپا محدود نمی‌شود و سایر کشورها نیز مسیرهای مشابهی را پیش گرفته‌اند:

• بریتانیا: راه‌اندازی ابتکار پرداخت ملی با حمایت بزرگ‌ترین بانک‌ها نظیر بارکلیز و اچ‌اس‌بی‌سی برای کاهش سهم ۹۵ درصدی شرکت‌های آمریکایی.
• برزیل: سامانه بومی پیکس (Pix) که توانسته ۵۴ درصد از تراکنش‌های مالی کشور را به خود اختصاص دهد و حتی با چالش‌های تجاری با آمریکا روبرو شود.
• کلمبیا: راه‌اندازی سامانه ملی Bre-B با جذب ده‌ها میلیون کاربر در ماه‌های نخست فعالیت.
• فناوری‌های فرامرزی: پیاده‌سازی مدل‌های مشابه رومینگ مخابراتی جهت تسویه حساب آنی میان کشورهای مختلف بدون واسطه‌های سنتی بین‌المللی.