مصرف ۶۶۸ میلیون لیتر بنزین در ۵ روز و هشدار تشدید ناترازی سوخت

مجموع مصرف بنزین در اواسط مردادماه به حدود ۶۶۸ میلیون لیتر رسید؛ رقمی که با ثبت میانگین روزانه ۱۳۳ میلیون و ۵۰۰ هزار لیتر، از تشدید ناترازی سوخت و فشار فزاینده بر شبکه تأمین انرژی کشور حکایت دارد.

بررسی روند ۵ روزه مصرف بنزین در کشور

بررسی آمارهای رسمی از الگوی توزیع فرآورده‌های نفتی نشان می‌دهد که تقاضای سوخت در کشور حتی در روزهای پایانی هفته و تعطیلات در سطوح بالایی باقی مانده است. در بازه زمانی ۱۲ تا ۱۶ مردادماه، نوسان مصرف روزانه به بیش از ۱۸ میلیون لیتر رسید.

چالش‌های ساختاری و پیامدهای ناترازی انرژی

فاصله میان توان تولید پالایشگاهی و شدت مصرف، چالشی پایدار در تمام روزهای سال ایجاد کرده است. نوسان‌های کوتاه‌مدت مصرف، ماهیت اصلی بحران را نمی‌پوشاند؛ چرا که فشار مستمر بر زنجیره تولید و شبکه انتقال فرآورده‌ها همچنان ادامه دارد.

ناترازی بنزین فراتر از نوسانات مقطعی است و مهار آن نیازمند راهبردهای کلان، توسعه سوخت‌های جایگزین و اصلاح جدی ساختار حمل‌ونقل است.

چشم‌انداز مصرف تا سال ۱۴۰۷

بررسی روندهای بلندمدت و شاخص‌های آماری حاکی از شتاب‌گرفتن نرخ رشد مصرف سوخت در سال‌های اخیر است:

• رشد سالانه تاریخی: میانگین رشد سالانه مصرف سوخت تا سال ۱۴۰۲ حدود ۵ درصد بوده است.
• جهش چهار سال اخیر: نرخ رشد سالانه مصرف در چهار سال گذشته به ۱۰ درصد افزایش یافته است.
• پیش‌بینی مصرف آتی: با تداوم الگوی فعلی، مصرف روزانه کشور تا سال ۱۴۰۷ به ۱۷۰ میلیون لیتر خواهد رسید.
• سرانه مصرف داخلی: سرانه مصرف در کشور ۴ لیتر در روز به ازای هر نفر است که نسبت به میانگین جهانی (۳ لیتر) بالاتر است.
• خروج ارز: عدم مهار این روند می‌تواند بار مالی و ارزبری ناترازی بنزین را تا سال ۱۴۰۷ به بیش از ۱۶ میلیارد دلار در سال برساند.

راهکارهای مدیریت و تعادل‌بخشی به شبکه سوخت

کارشناسان معتقدند عبور از این بحران بدون اجرای هم‌زمان راهکارهای غیرقیمتی و ساختاری ناممکن خواهد بود. توسعه زیرساخت‌های سی‌ان‌جی (CNG)، ارتقای بهره‌وری ناوگان حمل‌ونقل عمومی و به‌کارگیری ابزارهای توزیع هوشمند از محوری‌ترین اقداماتی است که می‌تواند پایداری زنجیره انرژی را تضمین کند.