لزوم وضع مالیات ۷۵ درصدی بر دخانیات و هشدار نسبت به ترویج مصرف در رسانه‌ها

کنترل مصرف دخانیات نیازمند رویکردی چندوجهی شامل افزایش نرخ مالیات به ۷۵ درصد قیمت خرده‌فروشی، مقابله با تبلیغات پنهان در شبکه نمایش خانگی و تشدید نظارت‌های قانونی است.

راهبردهای جهانی و ضرورت افزایش مالیات دخانیات

بر اساس راهبردهای شش‌گانه سازمان جهانی بهداشت، افزایش مالیاتی که منجر به رشد قیمت تمام‌شده شود، از مؤثرترین ابزارهای کاهش مصرف دخانیات به شمار می‌رود. برای اثربخشی ملموس، نرخ مالیات باید حداقل به ۷۵ درصد قیمت خرده‌فروشی برسد؛ در حالی که نرخ کنونی در کشور پایین‌تر از این استاندارد است و در صورت عدم تناسب مالیات با قیمت، سود حاصل صرفاً به جیب صنایع دخانی سرازیر خواهد شد.

قدرت اعتیادآوری نیکوتین در مقایسه با سایر مواد

اگرچه دخانیات کالایی قانونی در چرخه تولید و توزیع محسوب می‌شود، اما ماده اصلی آن یعنی نیکوتین رفتاری کاملاً مشابه مواد مخدر با وابستگی شدید دارد.

«بررسی‌های علمی نشان می‌دهد از هر ۱۰۰ نفری که مصرف نیکوتین را آغاز می‌کنند، ۵۰ نفر به آن وابسته می‌مانند؛ رقمی که برای ماده مخدری چون کوکائین حدود ۳۰ درصد است.»

چالش تبلیغات پنهان و نفوذ در شبکه نمایش خانگی

بر خلاف قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات که هرگونه تبلیغ را ممنوع اعلام کرده، ترویج مصرف محصولات دخانی در بسترهای مختلف مشاهده می‌شود:

• عادی‌سازی در شبکه نمایش خانگی: نمایش مکرر مصرف دخانیات در فیلم‌ها و سریال‌ها به عنوان یک رفتار هنجار.
• تبلیغات محیطی: استفاده از تابلوهای تبلیغاتی نئونی توسط قلیان‌سراها و افزایش مراکز تخصصی عرضه.
• فضای مجازی: گسترش فعالیت‌های تبلیغاتی صنایع دخانی در شبکه‌های اجتماعی.

خطرات پنهان محصولات نوپدید دخانی

محصولات نوپدید دخانی نظیر ویپ و آی‌کاس به شکل گسترده و غیرقانونی وارد بازار می‌شوند. ادعای کم‌خطر بودن این اقلام ترفندی تبلیغاتی است و عوارض مخرب و مرگ‌بار آن‌ها طی سال‌های آینده در میان مصرف‌کنندگان بروز خواهد کرد.

لزوم بازنگری در نرخ جرایم و اجرای قوانین

مواردی چون فروش نخی سیگار، عرضه به افراد زیر ۱۸ سال و استعمال در اماکن عمومی به دلیل عدم بازدارندگی جرایم همچنان ادامه دارد. جرایم نقدی اندک برای واحدهای صنفی متخلف یا مبالغ محدود برای تولیدات تصویری مروج دخانیات، تناسبی با گردش مالی سنگین این بخش‌ها نداشته و کارایی نظارتی را کاهش داده است. فعال‌سازی مجدد جلسات ستاد کشوری کنترل دخانیات و همکاری قاطع میان دولت و قوه قضاییه برای مهار این بحران ضروری است.