شوک نفتی تنش‌های ژئوپلیتیک به بازار مسکن غرب؛ جهش نرخ وام در آمریکا و اروپا

جهش نرخ وام مسکن و فشار بر خریداران در آمریکا

در ایالات متحده، نرخ بهره وام‌های ۳۰ ساله با نرخ ثابت که محبوب‌ترین ابزار تأمین مالی مسکن به شمار می‌رود، به میانگین ۶.۶۷ درصد رسیده است. این رقم در ابتدای ماه ژوئیه ۶.۴۳ درصد و پیش از تشدید بحران ۵.۹۸ درصد ثبت شده بود.

این افزایش شدید ناشی از صعود بازدهی اوراق ۱۰ ساله خزانه‌داری آمریکا تحت تأثیر چشم‌انداز تورم انرژی است. در نتیجه این تحولات، پرداخت ماهانه اقساط برای یک واحد مسکونی با قیمت متوسط در آمریکا، نزدیک به ۱۵۰ دلار در ماه افزایش یافته است.

وضعیت بازار مسکن در بریتانیا و منطقه یورو

بازارهای مالی اروپا و بریتانیا نیز به سرعت به نوسانات انرژی و افزایش نرخ‌های سوآپ واکنش نشان داده‌اند:

• بریتانیا: میانگین نرخ وام پنج‌ساله با نرخ ثابت به ۵.۶۶ درصد رسید که باعث افزایش ماهانه ۱۰۳ پوند (و تا ۲۰۱ پوند در لندن) برای وام‌گیرندگان شده و حجم معاملات را ۱۰ درصد کاهش داده است.
• آلمان: نرخ وام ۱۰ ساله با نرخ ثابت از ۳.۳ درصد در ابتدای ژوئیه به ۳.۷ درصد جهش یافت.
• فرانسه: میانگین نرخ وام مسکن ۱۰ ساله از ۳.۰۲ درصد در ژوئن به ۳.۱۵ درصد در ژوئیه افزایش یافته است.

مقایسه تغییرات نرخ وام مسکن در اقتصادهای بزرگ

پدیده قفل‌شدگی و چشم‌انداز رکود تورمی

«همبستگی کاملاً آشکاری میان تنش‌های ژئوپلیتیک، شوک قیمت انرژی و نوسانات نرخ وام مسکن وجود دارد؛ وضعیتی که بازار مسکن را در بلاتکلیفی و برزخ فرو برده است.»

کارشناسان بازار مسکن معتقدند پدیده «اثر قفل‌شدگی» (Lock-in Effect) تشدید شده است؛ به این معنا که مالکان با وام‌های قدیمی و کم‌بهره از فروش املاک خود خودداری می‌کنند و در نتیجه عرضه و تقاضا به طور هم‌زمان دچار افت محسوس شده است.