خروج ۶۸۰ هزار وسیله نقلیه فرسوده از چرخه و انتظار ۱.۹ میلیون خودرو برای نوسازی

فرآیند نوسازی ناوگان حمل‌ونقل کشور با خروج ۶۸۰ هزار خودرو و موتورسیکلت فرسوده شتاب گرفته است، در حالی که همچنان نزدیک به ۱.۹ میلیون خودروی سواری در انتظار اسقاط و جایگزینی قرار دارند.

جهش ظرفیت اسقاط با اصلاح آیین‌نامه ماده ۱۰

با اصلاح آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون سامان‌دهی صنعت خودرو، ظرفیت اسقاط سالانه در کشور به ۶۵۰ هزار دستگاه ارتقا یافته است. پیش از این و بر اساس ضوابط پیشین، به ازای هر ۱۲ دستگاه خودرو تنها یک خودروی فرسوده از ناوگان خارج می‌شد و ظرفیت سالانه بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار دستگاه محدود بود.

بر اساس تکالیف قانون برنامه هفتم، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف به اسقاط سالانه ۵۰۰ هزار دستگاه است که زیرساخت‌های فعلی امکان تحقق این برنامه را فراهم می‌سازد.

طی ۲۰ سال گذشته نزدیک به ۲ میلیون و ۶۷۰ هزار دستگاه خودرو و موتورسیکلت از چرخه تردد خارج شده که حدود ۲۵ درصد آن مربوط به سه سال اخیر بوده است.

وضعیت ناوگان فرسوده و تغییرات آماری

تعداد وسایل نقلیه در حال تردد در کشور از حدود ۷ میلیون دستگاه در سال ۱۳۸۵ به حدود ۲۴ میلیون دستگاه رسیده که رشدی ۲۲۲ درصدی را نشان می‌دهد. این حجم تردد، ضرورت مدیریت ناوگان و تسریع در خروج خودروهای فرسوده را دوچندان کرده است.

دسته‌بندی ناوگان مشمول اسقاط

• خودروهای سواری: حدود ۱ میلیون و ۹۰۰ هزار دستگاه سواری فرسوده در کشور وجود دارد.
• موتورسیکلت‌ها: نزدیک به ۸ میلیون دستگاه موتورسیکلت کاربراتوری با عمر بالای ۱۲ سال مشمول فرآیند نوسازی هستند.
• خودروهای تجاری و سنگین: شناسایی حدود ۱۶ هزار کشنده با عمر بیش از ۵۰ سال که در اولویت نوسازی قرار دارند.

تسهیلات مالی و سیاست‌های حمایتی

برای تحریک تقاضا و تشویق مالکان به نوسازی، بسته‌های تسهیلاتی ویژه‌ای تدوین شده است:

محدودیت تردد و اولویت کلان‌شهرها

بر اساس ضوابط اجرایی، شهرهای تهران، اصفهان، مشهد، تبریز و شیراز در اولویت نخست اجرای طرح جایگزینی قرار دارند. اگرچه محدودیت‌های تردد برای خودروهای فرسوده در هشت کلان‌شهر کشور اعمال می‌شود، اما مالکانی که در سامانه نوسازی ثبت‌نام کرده و خودروی خود را برای اسقاط معرفی کنند، تا ۵ سال از این محدودیت‌ها معاف خواهند بود.

همچنین شرکت‌های خودروساز موظف شده‌اند ۲۰ درصد از ظرفیت فروش سالانه خود را به طرح‌های جایگزینی خودروهای فرسوده اختصاص دهند تا فرآیند اسقاط همگام با تحویل خودروی نو دنبال شود.