تنش شدید آبی در ۴۰ روستای ملایر و نیاز ۹۰۰ میلیاردی شبکه فاضلاب

تنش شدید آبی در ۴۰ روستا و فرسودگی زیرساخت‌ها، شبکه آبرسانی شهرستان ملایر را با چالش‌های جدی مواجه کرده و نیازمند تزریق اعتبارات ویژه برای نوسازی و تکمیل طرح‌های فاضلاب است.

وضعیت منابع تأمین آب و الگوی مصرف در ملایر

از میان ۲۱۸ روستای شهرستان ملایر، ۲۰۷ روستا دارای سکنه هستند و ۶۳ درصد از جمعیت ۱۹۲ هزار نفری منطقه در شهرها سکونت دارند. در حال حاضر تأمین آب شرب این شهرستان از طریق ۱۶۰ حلقه چاه فعال، ۱۸ دهنه چشمه، ۳ رشته قنات و برداشت سالانه ۱۲ میلیون مترمکعب از سد کریم‌خان صورت می‌گیرد.

میزان مصرف آب در مناطق شهری به ۶۸۲.۵ لیتر بر ثانیه می‌رسد که سهم شهر ملایر ۵۷۲ لیتر بر ثانیه است. شهرستان ملایر در مجموع دارای ۱۱۲ هزار و ۲۱۲ فقره اشتراک آب است که ۸۵ هزار و ۶۰۷ فقره آن به بخش شهری و ۲۶ هزار و ۶۰۵ فقره به بخش روستایی اختصاص دارد.

تنش آبی در روستاها و آبرسانی سیار

در حال حاضر ۴۰ روستای شهرستان ملایر با بحران و تنش شدید آبی روبه‌رو هستند که آبرسانی به آن‌ها از طریق تانکر و جیره‌بندی انجام می‌شود؛ همچنین سهمیه‌بندی آب در ۱۸ روستا اجرایی شده است. شهرهای علی‌آباد، ازندریان و جوکار نیز در روزهای اوج مصرف تابستان با افت منابع آبی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

کاهش آبدهی چاه‌ها، مصرف بی‌رویه و افت سفره‌های زیرزمینی از مهم‌ترین عوامل بروز تنش آبی در مناطق روستایی به شمار می‌روند.

اقدامات اجرایی در اصلاح و نوسازی شبکه

طی یک سال گذشته اقدامات متعددی برای بازسازی تأسیسات آبرسانی و کاهش هدررفت آب صورت گرفته است:

• اصلاح و توسعه شبکه: اجرای نزدیک به ۴۰ کیلومتر لوله‌گذاری شامل ۲۵.۵ کیلومتر توسعه و حدود ۱۴ کیلومتر اصلاح خطوط انتقال و توزیع.
• نشت‌یابی: پایش ۵۳ کیلومتر از شبکه توزیع و شناسایی ۴۸۰۰ مورد نشت انشعاب.
• حفر چاه‌های جدید: حفر ۵ حلقه چاه در روستاهای کسب، بهاره، انجیره، پیروسوران و کمری.
• مدیریت حوادث: رفع ۷۲۵۳ مورد حادثه در شبکه شامل ۵۴۶۹ مورد در بخش انشعابات و ۱۳۵۴ مورد در شبکه توزیع.
• مقابله با انشعابات غیرمجاز: شناسایی ۱۲۰۹ فقره انشعاب غیرمجاز و تبدیل ۳۳۰ رشته به انشعاب قانونی.

چالش‌های تکمیل شبکه فاضلاب و نیاز به اعتبار ۹۰۰ میلیارد تومانی

با گسترش بافت شهری و ساخت شهرک‌های جدید، نیاز واقعی ملایر به شبکه جمع‌آوری فاضلاب به حدود ۳۵۰ کیلومتر رسیده است. در حال حاضر ۱۵۶ کیلومتر شبکه اجرا شده که معادل ۴۵ درصد از نیاز واقعی شهر است.

تصفیه‌خانه فاضلاب شهرستان با ظرفیت نهایی ۲۷۰ هزار نفر در ۳ مدول طراحی شده که هم‌اکنون مدول نخست آن با ظرفیت ۹۰ هزار نفر در مدار بهره‌برداری قرار دارد. تکمیل ۱۵۰ کیلومتر باقی‌مانده از شبکه فاضلاب و مدول‌های بعدی نیازمند ۹۰۰ میلیارد تومان اعتبار است.

موانع پیش روی توسعه زیرساخت‌ها

محدودیت منابع مالی، تأخیر در تخصیص اعتبارات، افزایش هزینه‌ها ناشی از تورم و انصراف پیمانکاران از شرکت در مناقصات از جمله موانع اصلی در مسیر اجرای طرح‌های آبرسانی و فاضلاب عنوان شده است.