چرا حفظ درختان کهنسال شهری اثربخش‌تر از کاشت نهال‌های جدید است؟

نتایج یک پژوهش ۱۱ ساله نشان می‌دهد که کاهش درختان تنومند و کهنسال در محیط‌های شهری، ارتباط مستقیمی با افزایش آمار مرگ‌ومیر شهروندان دارد و حفظ این پوشش‌های کهن، نقشی حیاتی‌تر از کاشت نهال‌های جدید ایفا می‌کند.

تغییرات پوشش درختی؛ شاخصی تعیین‌کننده برای سلامت شهری

بر اساس مطالعات صورت‌گرفته بر روی تغییرات تاج‌پوشش گیاهی و نرخ مرگ‌ومیر در محله‌های مختلف، مشخص شده است که پایداری سلامت شهروندان نه فقط به تعداد کل درختان، بلکه به روند تغییرات سالانه پوشش سبز وابسته است. محله‌هایی که با افت پوشش درختی روبه‌رو می‌شوند، به‌ویژه در پهنه‌هایی با دمای بالاتر، با افزایش نرخ مرگ‌ومیر مواجه می‌گردند.

در مقابل، مناطقی که سطح تاج‌پوشش آن‌ها به‌صورت مستمر بهبود می‌یابد، شرایط بهداشتی و آماری بسیار مساعدتری را به ثبت می‌رسانند.

تأثیر شگفت‌انگیز هر یک درصد افزایش فضای سبز

داده‌های آماری حاکی از آن است که تغییرات مثبت در پوشش گیاهی شهری، اثرات ملموسی بر شاخص‌های سلامت عمومی بر جای می‌گذارد:

• کاهش نرخ مرگ‌ومیر: به ازای هر یک درصد افزایش سالانه در میزان تاج‌پوشش درختان، آمار مرگ‌ومیر تا ۱۰ درصد کاهش یافته است.
• پیشگیری از بیماری‌ها: بیشترین افت مرگ‌ومیر در میان مبتلایان به عوارض قلبی‌عروقی، اختلالات حاد تنفسی و نارسایی‌های حوزه سلامت روان ثبت شده است.
• تعدیل امواج گرما: سایه‌اندازی روی معابر و سازه‌ها در کنار آزادسازی رطوبت، به مهار پدیده «جزیره گرمایی» در بافت‌های فشرده شهری کمک می‌کند.

محققان معتقدند بررسی پویای تغییرات سالانه فضای سبز، معیار دقیق‌تری در مقایسه با ارزیابی‌های مقطعی و تک‌لحظه‌ای برای پیش‌بینی پیامدهای سلامت ساکنان به شمار می‌رود.

ضرورت اولویت‌بخشی به حفظ درختان کهنسال

اگرچه کاشت نهال‌های جدید اقدامی مثبت محسوب می‌شود، اما درختان بالغ به واسطه دهه‌ها رشد، حجم بالایی از تاج‌پوشش و مزایای زیست‌محیطی را ارائه می‌دهند که جایگزینی سریع آن‌ها غیرممکن است. حفاظت اصولی از گنجینه‌های درختی موجود، راهبردی اساسی برای ارتقای سلامت عمومی در برنامه‌ریزی‌های مدیریت شهری به حساب می‌آید.