خبر کامل
گسترش ۴۰ درصدی ساختوساز در تهران و نابودی ۷۰ درصدی اراضی کشاورزی طی سه دهه
نتایج یک پژوهش مبتنی بر دادههای ماهوارهای نشان میدهد کلانشهر تهران طی سه دهه گذشته با گسترش ۴۰ درصدی بافت کالبدی، بخش عمدهای از اراضی کشاورزی و فضاهای سبز پیرامونی خود را از دست داده است.
تحلیل سه دهه دگرگونی در سیمای پایتخت
بررسی کاربری و پوشش زمین یکی از شاخصهای بنیادین در ارزیابی توسعه پایدار شهری به شمار میرود. یافتههای بهدستآمده از تحلیل تصاویر ماهوارههای لندست و سنتینل-۲ بین سالهای ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۰ نشاندهنده دگرگونیهای ساختاری گسترده در پهنه پایتخت است. در این بررسی با بهرهگیری از الگوریتمهای یادگیری ماشین و روش ماشین بردار پشتیبان با دقت ۹۱ درصد، روند توسعه فضایی شهر ارزیابی شد.
بر پایه این دادهها، مساحت اراضی ساختهشده در تهران از حدود ۴۱۱ کیلومترمربع به ۵۷۴ کیلومترمربع افزایش یافته است. این گسترش کالبدی بیشتر در بخشهای غربی و جنوبی شهر به دلیل دسترسی مناسبتر به زیرساختها و منابع روی داده است.
آمار تغییرات کاربری زمین در تهران (۱۳۷۰ تا ۱۴۰۰)
| نوع کاربری زمین | میزان تغییرات طی سه دهه | وضعیت روند |
|---|---|---|
| مناطق ساختهشده و بافت شهری | ۴۰+ درصد افزایش | گسترش فزاینده |
| اراضی کشاورزی | ۷۰- درصد کاهش | تخریب شدید |
| اراضی بایر حاشیهای | ۶۱- درصد کاهش | تبدیل به کاربری شهری |
| باغها و فضاهای سبز درختی | ۹- درصد کاهش | روند نزولی پیوسته |
پیامدهای زیستمحیطی گسترش افقی شهر
تبدیل اراضی طبیعی و زراعی به سازههای ساختمانی، تبعات متعددی برای بومسازگان پایتخت به همراه داشته است:
- تشدید پدیده جزیره گرمایی: افزایش چشمگیر سطوح بتنی و آسفالتی سبب حبس حرارت و افزایش دمای بافت متراکم شهری شده است.
- افت امنیت غذایی و تخریب خاک: خروج خاکهای حاصلخیز حاشیهای از چرخه تولید به کاهش تولیدات کشاورزی منجر شده است.
- افزایش روانابها و خطر سیلاب: نفوذناپذیر شدن زمینهای پیرامونی ریسک وقوع حوادث آبوهوایی را دوچندان کرده است.
روند کلی تغییرات پوشش گیاهی تهران، علیرغم اجرای برخی طرحهای مقطعی درختکاری در دهه ۱۳۹۰، همچنان نشاندهنده عقبنشینی مداوم فضاهای سبز در برابر پیشروی بتن و آسفالت است.
راهکارهای مهار بحران فضایی پایتخت
برای کنترل این روند مخرب و مدیریت تابآوری شهری، پژوهشگران چندین محور اجرایی را پیشنهاد دادهاند:
- توقف گسترش افقی شهر و حرکت به سمت توسعه عمودی و فشرده
- اعمال قوانین سختگیرانه برای حفظ و صیانت از باقیمانده اراضی زراعی
- ترویج کشاورزی شهری و نیمهشهری در پهنههای مستعد
- مدیریت یکپارچه منابع آبی و افزایش سرانه فضاهای سبز عمومی
- بهرهگیری مستمر از سامانههای پایش ماهوارهای برای نظارت بر ساختوسازها
درباره هوشمصنوعی دستاول:
تمامی اخبار دستاول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحتسنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با دادههای جدید آموزش داده میشود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دستاول در حال بهتر شدن است.
شما میتوانید از چتبات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۲۰:۱۵ - ۱۴۰۵/۰۵/۲۵