افزایش شمار زنان سرپرست خانوار و افت شاخص‌های باروری در کشور

روند فزاینده طلاق و دگرگونی‌های جمعیتی موجب شده است حمایت از زنان سرپرست خانوار به یکی از مهم‌ترین اولویت‌های نظام رفاه اجتماعی تبدیل شود. تحولات ساختار خانواده در کنار افت چشمگیر شاخص‌های جمعیتی، بازنگری جدی در برنامه‌های حمایتی را ضروری کرده است.

پیوند مستقیم طلاق با رشد آمار زنان سرپرست خانوار

گسترش پدیده جدایی در سال‌های اخیر، جمعیت نیازمند پشتیبانی‌های اجتماعی را به‌طور ملموسی بالا برده است. در صورت بازبینی نشدن سیاست‌های جاری، جامعه با چالش‌های گسترده‌تری در زمینه ساماندهی زنان سرپرست خانوار مواجه خواهد شد. کارشناسان معتقدند عدم هماهنگی میان سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌های اجرایی، مهار پیامدهای منفی این رخداد را با دشواری روبه‌رو کرده است.

فاصله میان تدوین قوانین بالادستی و بازدهی واقعی آن‌ها در حوزه رفاه ایجاب می‌کند که اثربخشی سیاست‌های خانواده‌محور به‌طور بنیادین سنجیده شود.

افت زادآوری و هشدارهای جمعیتی در کشور

آمارهای ثبتی نشان می‌دهد طی چهار ماهه ابتدایی سال، ۲۷۷ هزار و ۳۷۱ رویداد ولادت در کشور به ثبت رسیده که در مقایسه با مدت مشابه سال پیش، افتی معادل ۶.۹ درصد را نشان می‌دهد. از سوی دیگر، نرخ باروری کل نیز به سطح ۱.۳۶ فرزند رسیده که متأثر از بالا رفتن سن ازدواج، کاهش پیوندهای زناشویی و شکل‌گیری تجرد قطعی است.

گذار از مستمری‌بگیری به توانمندسازی و اشتغال پایدار

نظام حمایتی نوین باید به‌جای تکیه بر کمک‌های مالی مستقیم و کوتاه‌مدت، مسیر استقلال اقتصادی مددجویان را هموار سازد. طرح‌های کارگستری شامل آموزش‌های مهارتی، ارائه تسهیلات خوداشتغالی و تأمین ابزار کار، زمینه خروج پایدار زنان سرپرست خانوار را از چرخه دریافت مستمری فراهم می‌آورد. همچنین پیش‌بینی نظام چندلایه تأمین اجتماعی، بیمه همگانی درمان و ممانعت از کالایی شدن خدمات عمومی از راهکارهای حیاتی ارتقای پایداری خانواده‌ها به شمار می‌رود.

اصلاح الگوهای حمایتی و تمرکز بر پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، کلید صیانت از بنیان خانواده و ارتقای تاب‌آوری اقشار آسیب‌پذیر در آینده خواهد بود.