بحران پرتاب ماهواره در غرب همزمان با برنامه بازنشستگی موشک فالکون ۹

بحران پرتاب ماهواره در صنعت فضایی جهان به نقطه‌ای حساس رسیده است؛ وضعیتی که با وجود افزایش چشمگیر پرتاب‌های مداری در سال‌های اخیر، شرکت‌های مخابراتی و تجاری را در بن‌بست کمبود حامل‌های فضایی قرار داده است.

وابستگی شدید غرب به اسپیس‌ایکس و کاهش نقش فالکون ۹

بازار بین‌المللی ارسال محموله‌های مداری سال‌ها به قابلیت‌های کم‌نظیر فالکون ۹ تکیه کرده بود. با این حال، تصمیم شرکت سازنده مبنی بر کاهش تدریجی فعالیت این موشک به نفع فضاپیمای غول‌پیکر استارشیپ، نگرانی‌های عمیقی را برای مشتریان تجاری ایجاد کرده است.

داده‌های مالی نشان می‌دهد که اولویت اصلی اسپیس‌ایکس به درآمدزایی از منظومه استارلینک و مراکز داده مداری تغییر یافته است. همین جهت‌گیری سبب شده تا امکان رزرو پروازهای تجاری برای سال‌های پس از ۲۰۲۸ با دشواری‌های فراوانی روبه‌رو شود و بحران پرتاب ماهواره تشدید گردد.

ناکامی رقبا در جبران خلأ موشک‌های روسی و اروپایی

جنگ اوکراین دسترسی بلوک غرب به موشک‌های سایوز و پروتون روسیه را متوقف کرد. از سوی دیگر، موشک‌های جایگزین مانند آریان ۶ اروپا نیز با ظرفیت تولید سالانه تنها ۱۰ فروند، توانایی پاسخگویی به عطش بی‌پایان بازار را ندارند.

موشک‌های آمریکایی ولکان و نیوگلن نیز نتوانسته‌اند بار این تقاضا را به دوش بکشند. موشک ولکان به دلیل مشکلات پیشرانه‌های سوخت جامد با تأخیر مواجه شده و موشک نیوگلن متعلق به بلواوریجین نیز پس از حادثه انفجار سکوی پرتاب در فلوریدا تا مدت‌ها زمین‌گیر خواهد بود.

افق مبهم موشک‌های میان‌برد نسل آینده

اگرچه پروژه‌های متعددی برای ساخت موشک‌های میان‌برد توسط بازیگران نوظهور در دست توسعه است، اما ورود عملیاتی آن‌ها تا قبل از سال ۲۰۲۷ بسیار بعید به نظر می‌رسد. کارشناسان معتقدند حتی در صورت موفقیت نخستین پرتاب‌ها، دستیابی به تیراژ بالا سال‌ها زمان خواهد برد.

افزایش روزافزون تعداد منظومه‌های مدار پایین و خروج تدریجی موشک‌های آزموده‌شده، شکاف میان عرضه و تقاضا را در اواخر دهه جاری به اوج خود می‌رساند.

در نهایت، کاهش ظرفیت‌های موجود در برابر پیش‌بینی پرتاب بیش از ۳۷ هزار ماهواره تا سال ۲۰۳۳ نشان می‌دهد که بحران پرتاب ماهواره تا اوایل دهه آینده میلادی ادامه خواهد داشت و صنعت فضا روزهای دشواری را پیش رو دارد.