تنگه هرمز و پیامدهای کاهش وزن ژئوپولیتیک آبراهه بر منافع استراتژیک ملی

تنگه هرمز به عنوان شاهراه اصلی انرژی دنیا نقشی بی‌بدیل در وزن ژئوپولیتیک ایران ایفا می‌کند و هرگونه غفلت از موقعیت این گذرگاه می‌تواند موقعیت استراتژیک کشور را با چالش جدی مواجه سازد.

پیامدهای کاهش سهم ترانزیت نفت از تنگه هرمز

حفظ اهمیت ژئوپولیتیک این آبراهه باید همواره اولویت اصلی محاسبات کلان باشد. اگر حجم نفت عبوری از این گذرگاه به جای ۲۰ میلیون بشکه در روز به ۱۰ میلیون بشکه تقلیل یابد، در واقع بخش عظیمی از اهرم استراتژیک کشور از دست رفته است.

همچنین افت شمار شناورهای تجاری از حدود ۱۳۰ تا ۱۴۰ فروند به ۵۰ تا ۸۰ کشتی، به معنای افت چشمگیر وابستگی بین‌المللی خواهد بود. حفظ این موقعیت راهبردی در تنگه هرمز ارزش بسیار بیشتری نسبت به کسب درآمدهای مالی کوتاه‌مدت دارد.

تجربه تاریخی شکل‌گیری خطوط انتقال جایگزین

باید مانع از هرگونه اقدامی شد که بازیگران منطقه را به سمت یافتن مسیرهای جانبی سوق دهد. در جریان جنگ نفتکش‌ها در دهه شصت، عربستان سعودی با اجرای پروژه خط لوله بقیق به ینبع توانست بخشی از صادرات نفت خود را مستقیماً به دریای سرخ منتقل کند.

هرگونه تغییر در موازنه منطقه‌ای نباید سبب انتقال ثقل اقتصادی خلیج فارس به بخش‌های انتهایی آن و توسعه مسیرهای جاده‌ای یا لوله‌های نفت جایگزین شود؛ چرا که این پدیده موقعیت برتر ژئوپولیتیک ایران را تضعیف خواهد کرد.

ضرورت صیانت از اهرم‌های قدرت ملی

در نهایت، تداوم اهمیت بین‌المللی تنگه هرمز ضامن امنیت ملی و نفوذ راهبردی کشور در معادلات جهانی انرژی به شمار می‌رود و باید از هر سناریویی که موجب دور زدن آن شود، جلوگیری کرد.