بحران ارزی در تأمین کالاهای اساسی و جزئیات تسویه طلب ۴ میلیارد یورویی

روند تأمین کالاهای اساسی علی‌رغم بدهی ۴ میلیارد یورویی دولت به فعالان تجاری ادامه یافته است، هرچند تداوم این مسیر نیازمند رفع فوری موانع مالی و ارزی است.

چالش‌های ارزی در مسیر تأمین کالاهای اساسی

تغییر سازوکار تخصیص ارز ترجیحی و حذف نرخ ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی، فعالان حوزه تجارت کشاورزی را با حجم سنگینی از دیون تسویه‌نشده روبه‌رو کرده است. این کالاها که ماه‌ها پیش وارد گمرکات شده و در سامانه بازارگاه به فروش رسیده‌اند، همچنان در صف تخصیص ارز معطل مانده‌اند. طولانی شدن رویه‌های ممیزی و حسابرسی مالی، خطر مسدود شدن جریان نقدینگی شرکت‌های واردکننده را تشدید کرده است.

با پیگیری نهادهای صنفی و تشکل‌های بازرگانی در جلسات مشترک با سازمان برنامه و بودجه و شورای اقتصاد، مقرر شده است تسویه بدهی‌ها بدون ایجاد وقفه‌های اداری و طولانی‌مدت دنبال شود. بر پایه آخرین تصمیمات هیئت دولت، بخشی از این تعهدات مالی از طریق منابع صندوق توسعه ملی بازپرداخت خواهد شد تا مانعی برای استمرار تأمین کالاهای اساسی ایجاد نشود.

فشار تسهیلات بانکی بر زنجیره واردات غلات

بیش از ۵۰ درصد از این سرمایه در گردش ۴ میلیارد یورویی، از محل وام‌های بانکی بخش خصوصی تأمین شده است. در شرایطی که دولت هنوز تسویه حساب نهایی را انجام نداده، بانک‌ها فشارهای قانونی خود را برای وصول تسهیلات افزایش داده‌اند. در صورت مداخله نکردن بانک مرکزی برای تعلیق سررسید این بدهی‌ها، خطر انسداد حساب‌ها و خروج واردکنندگان خوش‌نام از چرخه فعالیت بسیار جدی خواهد بود.

ایجاد ثبات در مقررات و هماهنگی شبکه بانکی، تنها راهکار حفظ انگیزه بخش خصوصی برای جلوگیری از کمبود اقلام ضروری در بازار به شمار می‌رود.

موانع لجستیکی و آزادسازی واردات گندم صنف و صنعت

علاوه بر تنگناهای مالی، محدودیت‌های زیرساختی در بنادر شمالی و پیچیدگی‌های کشتیرانی در حوزه دریای سیاه، جریان لجستیک نهاده‌های دامی را با دشواری مواجه ساخته است. از سوی دیگر، هرچند مشارکت بخش خصوصی در واردات گندم صنف و صنعت مجدداً در دستور کار قرار گرفته، اما نوسان مداوم قوانین در سال‌های گذشته موجب کاهش اعتماد بازرگانان شده است.

حفظ امنیت غذایی پایدار، نیازمند شفافیت در قوانین ارزی، تسهیل فرایند ترخیص و حمایت ساختاریافته از بخش خصوصی در مدیریت زنجیره تأمین کالاهای اساسی است.