احضار سفیر ژاپن به وزارت خارجه روسیه در پی تشدید مناقشه جزایر کوریل

احضار سفیر ژاپن به وزارت خارجه روسیه روابط دیپلماتیک مسکو و توکیو را به دنبال بالا گرفتن اختلافات دیرینه پیرامون جزایر کوریل، وارد مرحله تازه‌ای از تنش‌های دوجانبه کرده است.

علت احضار سفیر ژاپن به وزارت خارجه روسیه

دستگاه دیپلماسی فدراسیون روسیه در پی اعتراض رسمی توکیو به سفر اخیر ولادیمیر پوتین به جزیره ایتوروپ، نماینده ارشد دیپلماتیک ژاپن را فراخواند. اکیرا موتو، سفیر توکیو در مسکو، پس از وقفه‌ای کوتاه و به دنبال مواضع صریح سرگئی لاوروف، ملزم به حضور در ساختمان وزارت امور خارجه شد.

مقام‌های دیپلماتیک مسکو اعلام کرده‌اند که اعتراض توکیو به حضور مقامات ارشد روسی در قلمرو این کشور غیرقابل قبول بوده و توجیهات مطرح‌شده برای تاخیر در پاسخ به احضاریه دیپلماتیک پذیرفتنی نیست.

ریشه‌های تاریخی مناقشه کوریل میان مسکو و توکیو

اختلاف ارضی طرفین بر سر چهار جزیره راهبردی از زمان پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۵ همچنان حل‌نشده باقی مانده است. این بحران ژئوپلیتیکی شامل مناطق زیر است:

• جزیره ایتوروپ: بزرگ‌ترین جزیره مورد مناقشه و کانون تنش‌های اخیر
• جزیره کوناشیر: دومین جزیره مهم این زنجیره مجمع‌الجزایری
• جزایر شیکوتان و هابومای: بخش‌های جنوبی‌تر مورد ادعای طرفین

روسیه این مجمع‌الجزایر را جزء جدایی‌ناپذیر خاک خود می‌داند، در حالی که ژاپن آنها را «سرزمین‌های شمالی» توصیف کرده و خواستار استرداد کامل آنهاست. همین مناقشه ارضی پایدار، مانع از انعقاد پیمان صلح رسمی میان طرفین پس از هشت دهه شده است.

چشم‌انداز روابط دیپلماتیک

رویداد اخیر نشان می‌دهد که احضار سفیر ژاپن به وزارت خارجه روسیه بار دیگر حساسیت‌های امنیتی و حاکمیتی در شرق آسیا را فعال کرده و عادی‌سازی مناسبات میان دو قدرت همسایه را در هاله‌ای از ابهام نگه داشته است.