آیکون خبر

خبر کامل

بررسی ابعاد و جزئیات حقوقی کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر

لایحه کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر پس از گذشت هشت سال از تاریخ امضا، جهت بررسی نهایی و تصویب در اختیار مجلس شورای اسلامی قرار گرفت. این اقدام دیپلماتیک بار دیگر کانون توجه محافل دانشگاهی و کارشناسی را به سمت مفاد حقوقی، امنیتی و زیست‌محیطی این سند بین‌المللی جلب کرده است.

ابعاد امنیتی و حقوقی کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر

بر اساس ساختار طراحی‌شده در کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر، ورود و استقرار شناورهای نظامی دولت‌های غیرساحلی و فرامنطقه‌ای در کل پهنه آبی به طور کامل منع شده است. دریانوردی در این حوزه صرفاً به شناورهای تحت پرچم پنج کشور همسایه محدود خواهد بود.

این توافقنامه چندجانبه مانع از در اختیار قرار گرفتن خاک یا فضای کشورهای حاشیه برای اقدام تهاجمی علیه سایر همسایگان می‌شود؛ سازوکاری که گامی اساسی در جهت ثبات پایدار منطقه‌ای قلمداد می‌شود.

«حضور نظامی دولت‌های غیرساحلی و قدرت‌های فرامنطقه‌ای در پهنه آبی خزر به صورت مطلق ممنوع اعلام شده و دریانوردی تنها در انحصار پنج کشور ساحلی است.»

مسئله خط مبدا و تفکیک منابع بستر و زیربستر

موضوعات مرتبط با تحدید حدود بستر، زیربستر و خطوط مبدا از متن اصلی کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر خارج گردیده و رسیدگی به آن‌ها به پیمان‌های دو و سه‌جانبه اختصاص یافته است. بدین ترتیب تصویب این چارچوب حقوقی هیچ‌گونه دگرگونی در سهم منابع انرژی نفت و گاز کشور ایجاد نخواهد کرد.

شاخص حقوقیمفاد قراردادهای پیشینمفاد کنوانسیون فعلی
آب‌های سرزمینیبدون تعیین صریح۱۵ مایل دریایی
منطقه اختصاصی صیادی۱۰ مایل دریایی۱۰ مایل دریایی
ترسیم خطوط مبدانامشخصموکول به موافقت‌نامه مجزا
نیروهای نظامی خارجیممنوعیت ناوگان متفرقهمنع مطلق حضور و تردد قوای بیگانه

لحاظ شدن ویژگی سواحل مقعر ایران

به سبب وضعیت جغرافیایی خاص و مقعر بودن کرانه‌های جنوبی، ماده یک این معاهده تصریح دارد که شرایط نامساعد ساحلی باید در تدوین فرمول نهایی خطوط مبدا لحاظ گردد. ارسال اعلامیه تفسیری در زمان امضا نیز جایگاه حقوقی منافع ملی را به صورت رسمی تثبیت نموده است.

الزامات حفاظت محیط زیستی و مدیریت شیلات

در حوزه بوم‌شناختی، سند مذکور بستری پیشگیرانه برای جلوگیری از آسیب‌های فرامرزی نظیر آلودگی‌های نفتی ناشی از خطوط لوله ایجاد می‌کند. همچنین در حوزه شیلات، پهنه‌ای به عرض ۱۰ مایل دریایی به عنوان منطقه انحصاری صیادی تعیین شده و بهره‌برداری از منابع زنده در پهنه مشترک بر اساس سهمیه‌بندی‌های سالانه نظارت می‌شود.

در نهایت، بررسی و تصمیم‌گیری درباره ابعاد فنی و حقوقی لایحه کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر در صلاحیت نمایندگان مجلس شورای اسلامی قرار دارد تا با بررسی جامع منافع ملی، گام نهایی را بردارند.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗