مسکن استیجاری وارد فاز واگذاری شد؛ جزئیات تحویل ۵ هزار واحد

برنامه توسعه مسکن استیجاری در قالب «طرح آشیان» وارد مرحله اجرایی شده و بر اساس ارزیابی‌های رسمی، نخستین گروه از واحدهای مسکونی آماده در روزهای ابتدایی شهریور هم‌زمان با هفته دولت در اختیار متقاضیان قرار می‌گیرد. این برنامه با هدف ساماندهی بازار اجاره‌بها و کاهش فشار هزینه‌های سکونت بر خانوارهای کم‌درآمد و زوج‌های جوان کلید خورده است.

آغاز واگذاری مسکن استیجاری و جزئیات ثبت‌نام متقاضیان

فرآیند نام‌نویسی متقاضیان تاکنون در ۱۵ شهر کشور به انجام رسیده و ۵۰۰۰ واحد مسکونی آماده واگذاری است. بر اساس برنامه‌ریزی‌های وزارت راه و شهرسازی، حدود نیمی از این ظرفیت یعنی ۲۵۰۰ واحد مسکونی به دو کلان‌شهر تهران و مشهد اختصاص خواهد یافت. اولویت اصلی پذیرش در این مرحله، خانواده‌های جوانی هستند که کمتر از پنج سال از زمان ازدواج آن‌ها سپری شده باشد.

با توجه به وجود جامعه آماری هفت تا هشت میلیون خانوار مستأجر در کشور، اجرای مسکن استیجاری نقطه آغازی برای انتقال از سیاست‌های صرفاً حمایتی به رویکرد عرضه مستقیم واحدهای استیجاری دولتی و عمومی محسوب می‌شود.

استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و هدف‌گذاری ساخت ۷۵ هزار واحد

در گام دوم این طرح حمایتی، برنامه‌ریزی گسترده‌ای برای مشارکت بخش خصوصی جهت ساخت واحدهای جدید استیجاری تدوین شده است. زیرسامانه اختصاصی این طرح در سامانه جامع طرح‌های حمایتی مسکن فعال شده و ادارات کل راه و شهرسازی استان‌ها موظف به بارگذاری اراضی مستعد شده‌اند.

• تامین زمین اولیه: اراضی مناسب برای ساخت حدود ۶۰۰۰ واحد مسکونی شناسایی و آماده‌سازی شده است.
• چشم‌انداز بلندمدت: هدف‌گذاری کلان طرح، اختصاص زمین برای احداث ۷۵ هزار واحد مسکونی استیجاری در سطح کشور است.
• نهادهای همکار: بهره‌گیری از منابع بانک مسکن، بنیاد مسکن و خانه‌های سازمانی ارگان‌های عمومی در دستور کار قرار دارد.

نگاهی به تجارب بین‌المللی در مدیریت بازار اجاره

طرح‌های استیجار عمومی در کشورهای مختلف به عنوان اهرم تثبیت بازار مسکن مورد استفاده قرار می‌گیرند. در الگوی اتریش و به‌ویژه شهر وین، واحدهای استیجاری تحت مالکیت شهرداری‌ها به عنوان خدمت عمومی و با اجاره‌بهای ثابت و قراردادهای بلندمدت به اقشار گوناگون جامعه عرضه می‌شوند. در مقابل، کره جنوبی از سازوکار سنتی «جونسه» بر پایه ودیعه کامل و بدون اجاره ماهانه برای تامین مسکن بهره می‌برد.

اجرای منسجم طرح‌های استیجار دولتی با مشارکت سرمایه‌گذاران می‌تواند زمینه مهار نوسانات شدید اجاره‌بها و کاهش دغدغه مسکن اقشار آسیب‌پذیر را فراهم کند.

به این ترتیب، پیگیری طرح مسکن استیجاری می‌تواند با ایجاد تنوع در شیوه‌های اسکان و افزایش عرضه واحدهای ارزان‌قیمت، ساختار بازار اجاره‌نشینی در کلان‌شهرها را بهبود بخشد.