بحران هزینه‌های درمان در ایران؛ دلایل رها کردن روند معالجه توسط بیماران

هزینه‌های درمان با وجود پوشش ۹۵ درصدی بیمه‌های پایه، به یکی از چالش‌های اساسی معیشتی مردم تبدیل شده و سهم پرداختی از جیب بیماران همچنان در سطحی نگران‌کننده قرار دارد.

شکاف عمیق میان پوشش بیمه‌ای و توان پرداخت هزینه‌های درمان

بررسی آمارهای سلامت نشان می‌دهد در سال ۲۰۲۳ میلادی، شهروندان بیش از ۴۳ درصد از کل مخارج حوزه بهداشت و درمان را به‌صورت مستقیم از بودجه شخصی پرداخته‌اند. این وضعیت سبب شده تا بسیاری از مبتلایان به بیماری‌های مختلف، به جای تکمیل دوره معالجه، صرفاً به تسکین موقت علائم بسنده کنند.

تداوم این روند پیامدهای ناگواری برای سلامت جامعه به همراه دارد. حذف نوبت‌های توانبخشی، کشیدن دندان به جای ترمیم و مصرف ناقص داروهای تجویزی از جمله رفتارهای رایج ناشی از فشار مالی است.

بحران در بخش دندان‌پزشکی و خدمات دارویی

بخش عمده‌ای از خدمات دهان و دندان خارج از شمول تعهدات بیمه‌ای کامل قرار دارد و فشار مالی سنگینی بر بودجه خانوارها تحمیل می‌کند. پژوهش‌های انجام‌شده نشان‌دهنده ارقام نگران‌کننده‌ای در این بخش است:

بر اساس مطالعات صورت‌گرفته روی بیش از ۱۶۰۰ خانوار، بیش از ۶ درصد افراد به دلیل هزینه‌های سنگین دندان‌پزشکی و نزدیک به ۵ درصد به علت قیمت داروها دچار هزینه‌های کمرشکن و افت توان اقتصادی شده‌اند.

فشار مضاعف بر مراکز دولتی و تعویق جراحی‌ها

تفاوت ۱۰ تا ۲۰ برابری تعرفه‌ها میان بخش دولتی و خصوصی، موج گسترده‌ای از تقاضا را به سمت بیمارستان‌های دولتی هدایت کرده است. بسیاری از بیماران ارتوپدی و جراحی ناچارند فرایند درمان خود را ماه‌ها به تعویق بیندازند تا امکان پذیرش در مراکز دولتی فراهم شود.

ناتوانی در پرداخت هزینه‌ها سبب شده تا اولویت بیماران از «انتخاب مؤثرترین روش مداوا» به «تحمل درد با کمترین هزینه ممکن» تغییر یابد که این امر در بلندمدت هزینه‌های نظام سلامت را به شدت افزایش خواهد داد.