افزایش قیمت بنزین منتفی شد؛ اعلام جزئیات مدیریت ناترازی سوخت

قیمت بنزین و سیاست‌های مرتبط با مدیریت مصرف سوخت در صدر اولویت‌های اقتصادی کشور قرار دارد، اما در حال حاضر هیچ تصمیمی مبنی بر تغییر نرخ‌های پایه یا اعمال بهای جدید برای سوخت اتخاذ نشده است.

رویکرد دولت در قبال قیمت بنزین و مدیریت مصرف سوخت

مسئولان انرژی کشور با تاکید بر نامعتبر بودن گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای پیرامون اعمال نرخ چهارم سوخت، اعلام کردند که هرگونه بازنگری قیمتی پیش از تایید نهایی مراجع ذی‌صلاح فاقد وجاهت قانونی است. در شرایط حساس اقتصادی کنونی، هرگونه تغییر در بهای حامل‌های انرژی می‌تواند بار تورمی مضاعفی را بر سبد معیشت خانوار تحمیل کند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد جامعه هدف استفاده از سوخت با نرخ آزاد در طرح‌های آزمایشی کمتر از سه درصد مصرف‌کنندگان را در بر می‌گیرد و بیش از ۹۵ درصد شهروندان سوخت مصرفی خود را در چارچوب سهمیه‌های یارانه‌ای دریافت می‌کنند.

افزایش بهای حامل‌های سوخت در وضعیت فعلی جامعه به‌دلیل ایجاد امواج تورم انتظاری منتفی است و تصمیم‌گیران انرژی بر سازوکارهای غیرقیمتی متمرکز شده‌اند.

آمار تولید، مصرف و ناترازی بنزین در سراسر کشور

ظرفیت پالایشگاهی کشور در حال حاضر روزانه نزدیک به ۱۱۹ میلیون لیتر سوخت پایه تولید می‌کند که این رقم با احتساب سایر روش‌های فرآوری و واردات، به بازه ۱۳۰ تا ۱۳۲ میلیون لیتر در روز می‌رسد. این در حالی است که با رشد سالانه ۶ درصدی تقاضا، حجم مصرف در روزهای اوج تردد از مرز ۱۴۰ میلیون لیتر فراتر می‌رود.

• میانگین مصرف روزانه بنزین: ۱۳۲ میلیون لیتر در سراسر کشور
• تولید روزانه پالایشگاهی: حدود ۱۱۹ میلیون لیتر سوخت استاندارد
• حجم قاچاق روزانه: حدود ۵ میلیون لیتر بنزین و ۱۶ میلیون لیتر نفت‌گاز
• ناوگان فعال: ۳۲ میلیون کارت فعال و ۶ میلیون موتورسیکلت بدون کارت

اولویت راهکارهای غیرقیمتی برای کنترل ناترازی انرژی

کارشناسان ریشه اصلی مصرف بی‌رویه سوخت را در فناوری قدیمی ناوگان حمل‌ونقل و راندمان پایین خودروهای داخلی می‌دانند. در شرایطی که میانگین استاندارد جهانی مصرف سوخت حدود ۵ لیتر در صد کیلومتر است، خودروهای داخلی به‌طور متوسط ۱۱ لیتر بنزین می‌سوزانند.

تسریع در واردات خودروهای هیبریدی و کم‌مصرف، توسعه زیرساخت‌های سی‌ان‌جی و انتقال سهمیه کارت‌های جایگاه‌داران به کارت‌های سوخت شخصی از موثرترین اقدامات غیرقیمتی برای مهار بحران کسری سوخت به شمار می‌رود.

وضعیت شبکه برق و تمهیدات زمستانی بخش گاز

با ورود ۶ هزار مگاوات ظرفیت نیروگاه خورشیدی و بهره‌برداری از واحدهای جدید سیکل ترکیبی، ناترازی برق کشور از ۱۷ هزار مگاوات به حدود ۱۰ هزار مگاوات کاهش یافته است. همچنین در بخش گاز، اولویت اصلی پایداری شبکه خانگی تعیین شده و اعمال محدودیت‌ها در ماه‌های سرد سال عمدتاً به بخش صنایع معطوف خواهد شد.

در مجموع، مدیریت چالش‌های حوزه انرژی نیازمند اصلاحات ساختاری در بخش تولید خودرو و متنوع‌سازی سبد سوخت است و سیاست‌گذاران بدون تحمیل شوک‌های قیمتی بر معیشت عمومی، به‌دنبال برقراری توازن پایدار در این بخش هستند.