تنش دیپلماتیک میان روسیه و ژاپن در پی سفر پوتین به جزایر کوریل

تنش دیپلماتیک میان روسیه و ژاپن پس از سفر اخیر رئیس‌جمهور روسیه به جزایر کوریل وارد مرحله تازه‌ای شد و مسکو سفیر توکیو را برای ابلاغ اعتراض شدید فراخواند.

احضار سفیر ژاپن در پی اظهارات نخست‌وزیر

وزارت امور خارجه روسیه سفیر ژاپن در مسکو را در اعتراض به مواضع اتخاذشده از سوی نخست‌وزیر ژاپن احضار کرد. این اقدام دیپلماتیک پس از آن صورت گرفت که توکیو سفر رسمی ولادیمیر پوتین به مجمع‌الجزایر کوریل را اقدامی «بسیار وخیم و کاملاً غیرقابل قبول» توصیف کرده بود.

دیدار سفیر ژاپن با مقامات ارشد دستگاه دیپلماسی روسیه حدود ۲۵ دقیقه به طول انجامید و دیپلمات ژاپنی بدون ارائه توضیحات به خبرنگاران، ساختمان وزارت خارجه را ترک کرد. مقامات روسی اظهارات طرف ژاپنی را نشانه‌ای از مواضع ضد روسی توصیف کرده‌اند.

پیشینه مناقشه ارضی بر سر مجمع‌الجزایر کوریل

اختلافات ارضی دیرینه بر سر چهار جزیره ایتروپ، کوناشیر، شیکوتان و هابومای همواره مانع اصلی در برقراری روابط کامل میان دو کشور بوده است. اتحاد جماهیر شوروی در روزهای پایانی جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۵ کنترل این مناطق را به دست گرفت؛ مناطقی که در توکیو با عنوان «سرزمین‌های شمالی» شناخته می‌شوند.

این اختلاف تاریخی موجب شده است که دو همسایه حتی چندین دهه پس از پایان جنگ جهانی دوم، معاهده رسمی صلح امضا نکنند. توکیو این جزایر را بخش جدایی‌ناپذیر خاک خود از منظر تاریخی و حقوق بین‌الملل می‌داند.

پیامدهای جنگ اوکراین بر روابط توکیو و مسکو

مناسبات دوجانبه مسکو و توکیو طی سال‌های اخیر و با پیوستن ژاپن به تحریم‌های بین‌المللی علیه روسیه بیش از پیش تیره شده است. حمایت‌های مالی ژاپن و همچنین ارسال موشک‌های پاتریوت به ایالات متحده برای بازسازی زرادخانه‌های ارسالی به کی‌یف، خشم کرملین را به همراه داشته است.

کارشناسان بین‌المللی معتقدند حضور ولادیمیر پوتین در این مجمع‌الجزایر حامل پیامی مستقیم به ژاپن در خصوص جلوگیری از گسترش همکاری‌های نظامی با غرب و ناتو است.

در نهایت، رخدادهای اخیر نشان می‌دهد چشم‌انداز دستیابی به یک توافق صلح پایدار میان روسیه و ژاپن در کوتاه‌مدت بسیار دور از دسترس به نظر می‌رسد.