آیکون خبر

خبر کامل

ایرج خواجه‌امیری و ناگفته‌های حضور در سینما تا حسرت اجرای زنده

ایرج خواجه‌امیری و ناگفته‌های حضور در سینما تا حسرت اجرای زنده

ایرج خواجه‌امیری، چهره ماندگار و نام‌آشنای موسیقی ایرانی، در دوران فعالیت حرفه‌ای خود همواره رویکردی ویژه به پیوند هنر آواز با سلیقه عامه جامعه داشت و حضور در عرصه سینما را پاسخی به اشتیاق گسترده مخاطبان می‌دانست.

نگاه ایرج خواجه‌امیری به سینما و آوازخوانی در فیلم‌ها

این خواننده پیشکسوت درباره چرایی فعالیت پررنگ در تولیدات سینمایی دهه چهل و پنجاه خورشیدی اظهار داشته بود که برد رسانه‌ای و محبوبیت سالن‌های سینما در آن دوران بسیار فراتر از رادیو و تلویزیون ارزیابی می‌شد. سینما اعتباری ویژه در میان توده‌های مردم داشت و ترانه‌های اجراشده در فیلم‌ها خیلی زود در حافظه جمعی ثبت می‌شدند.

همکاری آوازی او با چهره‌های سینمایی، به‌ویژه نقش‌آفرینی‌های ماندگار، اثربخشی متقابلی بر محبوبیت آثار و استقبال مخاطبان برجا گذاشت؛ به گونه‌ای که دستمزد دریافتی برای اجرای هر قطعه موسیقی به رقمی نزدیک به هفت هزار تومان می‌رسید که با دستمزد بازیگران نقش اول برابری می‌کرد.

«موسیقی اصیل ایرانی از ظرافت‌ها و ردیف‌هایی بهره می‌برد که در هفت دستگاه و پنج مایه تکمیل شده و این توانایی را دارد که در صورت بازآفرینی صحیح، از سایر سبک‌های غربی نیز جذاب‌تر و پرحرارت‌تر ظاهر شود.»

ریشه‌ها، آموزش و دغدغه صیانت از ردیف‌های ایرانی

استاد ایرج خواجه‌امیری که از کودکی در تعزیه‌خوانی‌ها و محضر پدر و پدربزرگ خود با ردیف‌های آوازی آشنا شده بود، بعدها نزد استاد نامدار ابوالحسن صبا به فراگیری تکمیلی هنر آواز پرداخت و مستقیماً به ارکسترهای رادیویی معرفی شد. او در کنار اشتغال رسمی در ارتش، به شکل پیوسته در برنامه‌های رسمی به هنرنمایی پرداخت.

او همواره تفاوت بنیادینی میان موسیقی سنتی و موسیقی اصیل قائل بود و اعتقاد داشت:

  • موسیقی اصیل باید بر پایه آواز پرمایه، اشعار فاخر و تصانیف گوش‌نواز استوار باشد.
  • ایستایی هنرمندان و عدم تولید آثار نو با کیفیت بالا سبب گرایش تدریجی نسل جوان به سبک‌های غیرایرانی می‌شود.
  • تلفیق نوآورانه گوشه‌های موسیقی ایرانی نیازمند تسلط کامل به ردیف‌ها و دانش عمیق ملودیک است.

موانع پیش‌روی اجرای زنده و آرزوی صحنه

این استاد برجسته آواز در سال‌های پایانی فعالیت خود همواره از عدم فراهم‌سازی شرایط برگزاری کنسرت‌های صحنه‌ای گلایه داشت. با وجود اجرای برنامه‌های مختلف در خارج از کشور پس از انقلاب، پیگیری‌ها برای دیدار مستقیم با علاقه‌مندان در قالب اجرای زنده داخل کشور با موانع روبرو شد و این آرزو تا پایان محقق نگردید.

در نهایت، میراث هنری استاد ایرج خواجه‌امیری به عنوان نمونه‌ای درخشان از پیوند آواز دستگاهی با ذائقه عمومی، بخش جدایی‌ناپذیری از تاریخ شفاهی و فرهنگ موسیقایی ایران باقی خواهد ماند.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗