میکروبیوم بدن و ویژگی‌های سایکوپاتی؛ ارتباط باکتری‌های روده با روان‌آزاری

پژوهش‌های نوین زیست‌پزشکی از وجود پیوندی دور از انتظار میان میکروبیوم بدن و ویژگی‌های سایکوپاتی پرده برداشته‌اند؛ یافته‌ای که نشان می‌دهد آرایش باکتریایی دهان و دستگاه گوارش می‌تواند با برخی الگوهای رفتاری پیچیده همبستگی داشته باشد.

ارتباط ساختار میکروبیوم بدن و ویژگی‌های سایکوپاتی

بر اساس ارزیابی‌های انجام‌شده روی ۲۰۰ فرد بزرگسال سالم توسط پژوهشگران دانشگاه پورتو، مشخص شد که فراوانی دسته‌ای از باکتری‌ها در نمونه‌های بیولوژیک با نمرات بالاتر در مقیاس‌های سنجش روان‌آزاری پیوند دارد. سایکوپاتی اختلالی شخصیتی است که با تکانشگری، خودمحوری شدید، رفتارهای ضداجتماعی و فقدان حس همدلی شناخته می‌شود.

با وجود آنکه ریشه‌های عصب‌شناختی این اختلال پیش‌تر به تغییرات ساختاری در نواحی تمپورو-لیمبیک و قشر پیش‌پیشانی مغز نسبت داده می‌شد، دانشمندان معتقدند تنوع زیستی دستگاه گوارش نیز می‌تواند متغیری اثرگذار در این معادله باشد.

باکتری‌های مرتبط با تشدید و تضعیف صفات روان‌آزاری

بررسی نمونه‌های بزاق، خون و مدفوع مشارکت‌کنندگان نشان داد که تراکم بالاتر سه گونه و سرده باکتریایی، با ثبت نمرات بیشتر در پرسش‌نامه‌های شخصیتی همراه است:

• آلیسونلا (Allisonella): باکتری مرتبط با سازوکارهای التهابی که می‌تواند بر خلق‌وخو اثر بگذارد.
• پرووتلا (Prevotella): میکروارگانیسمی که در برخی مطالعات با شیوه پردازش هیجانات در ارتباط بوده است.
• کلواسیباسیلوس اورینسیس (Cloacibacillus evryensis): عاملی که احتمالاً بر تولید ماده «گابا» و مهار تحریکات عصبی تأثیر می‌گذارد.

در نقطه مقابل، افزایش حضور باکتری دهانی ترپونما وینسنتی (Treponema vincentii) با کاهش شدت گرایش‌های سایکوپاتیک در افراد همراه بوده است؛ هرچند مکانیزم دقیق این رابطه معکوس همچنان در هاله ابهام قرار دارد.

مسیرهای احتمالی اثرگذاری و محدودیت‌های پژوهش

محققان تأکید می‌کنند که وجود این الگوهای باکتریایی صرفاً یک همبستگی آماری را بازتاب می‌دهد و نباید آن را به عنوان عامل مستقیم بروز ناهنجاری‌های شخصیتی تعبیر کرد.

یکی از فرضیه‌های مطرح، تحریک مسیرهای التهابی توسط باکتری‌هاست که به نوبه خود اختلالات اضطرابی و رفتاری را تشدید می‌کند. فرضیه دیگر به دگرگونی در ترشح پیام‌رسان‌های عصبی نظیر گاما-آمینوبوتیریک اسید مربوط می‌شود که وظیفه کنترل تکانه‌ها و مهار رفتارهای ناگهانی را بر عهده دارند.

با توجه به مقدماتی بودن این نتایج، نمی‌توان از ساختار میکروبیوم بدن و ویژگی‌های سایکوپاتی به عنوان ابزاری تشخیصی استفاده کرد و اثبات تأثیر مستقیم این موجودات ذره‌بینی نیازمند کارآزمایی‌های جامع‌تر خواهد بود.