کاهش حجم هیپوکامپ مغز در پی تجربه افسردگی شناسایی شد

یافته‌های نوین عصب‌شناسی نشان می‌دهد که کاهش حجم هیپوکامپ در بخشی ویژه از مغز با تجربه اختلالات خلقی پیوند دارد؛ پدیده‌ای ساختاری که بدون وابستگی به نشانگرهای زیستی زوال عقل شکل می‌گیرد.

شناسایی زیرناحیه حساس در اسکن‌های مغزی

هیپوکامپ به‌عنوان کانون اصلی پردازش حافظه و یادگیری، ساختاری یکپارچه ندارد و از زیرمجموعه‌های گوناگونی تشکیل شده است. پژوهشگران با بررسی تصاویر ام‌آر‌آی باکیفیت از مغز بیش از دو هزار فرد سالمند و میانسال، ناحیه مرکبی موسوم به CA23DG را شناسایی کردند که در افراد دارای سابقه افسردگی ابعاد کوچک‌تری دارد.

این دگرگونی ساختاری حتی پس از تعدیل شاخص‌هایی نظیر سن، جنسیت، وزن و میزان تحرک بدنی شرکت‌کنندگان همچنان پایدار ماند. با این حال، سایر بخش‌های مجاور مانند سابیکولوم تفاوت معناداری میان افراد سالم و افسرده نشان ندادند.

تمایز کاهش حجم هیپوکامپ از فرآیندهای آلزایمر

دانشمندان برای سنجش استقلال این پدیده، نشانگرهای پروتئینی آمیلوئید و تاو را در کنار متغیر ژنتیکی APOE ε4 ارزیابی کردند. شواهد حاکی از آن است که کاهش حجم هیپوکامپ در این ناحیه مشخص، روندی مستقل از ریسک‌فاکتورهای بیولوژیکی شناخته‌شده برای آلزایمر را طی می‌کند.

تحقیقات مقطعی صرفاً وجود همبستگی را اثبات می‌کنند و نباید آن‌ها را دلیلی بر علیت مستقیم میان داروها یا بیماری با تغییرات فیزیکی مغز دانست.

احتیاط در تحلیل نقش داروهای ضدافسردگی

اگرچه در تصویربرداری‌ها ابعاد هیپوکامپ در مصرف‌کنندگان داروهای ضدافسردگی کمتر گزارش شد، اما این مسئله بازتاب‌دهنده شدت و طول دوره بیماری در این افراد است. متخصصان علوم اعصاب هشدار می‌دهند که بیماران نباید بر پایه این مشاهدات در روند درمانی خود تغییری ایجاد کنند.

در نهایت، کشف سازوکار دقیق کاهش حجم هیپوکامپ نیازمند انجام پژوهش‌های طولانی‌مدت بالینی است تا مرز میان علت‌ها و پیامدهای عصب‌شناختی این اختلال آشکار شود.