وام مسکن ۲ میلیاردی؛ تسهیلات جدیدی که فقط کفاف ۱۰ متر خانه را می‌دهد

مصوبه جدید نهاد ناظر پولی برای افزایش سقف وام مسکن ۲ میلیاردی، به دلیل جهش‌های پیاپی قیمت مسکن، هزینه‌های سرسام‌آور ابتیاع اوراق تسه و نرخ بهره بالا، توان ایجاد تحرک واقعی در بازار را نخواهد داشت.

جزئیات ابلاغیه جدید تسهیلات خرید و ودیعه مسکن

بر مبنای مصوبه تازه شورای عالی بانک مرکزی، سقف تسهیلات خرید و ساخت واحد مسکونی از محل اوراق حق تقدم تسهیلات مسکن در شهر تهران برای متقاضیان انفرادی به یک میلیارد تومان و برای زوجین به ۲ میلیارد تومان افزایش یافت. این افزایش ۱۰۰ درصدی در سایر نقاط شهری نیز اعمال شده است.

علاوه بر این، سقف وام جعاله و تعمیرات مسکن به ۴۰۰ میلیون تومان رسید و مبلغ تسهیلات کمک‌ودیعه مسکن نیز در تهران تا ۴۰۰ میلیون، در شهرهای بزرگ تا ۳۰۰ میلیون و در سایر شهرها تا ۲۰۰ میلیون تومان ارتقا پیدا کرد.

شکاف عمیق ارقام وام با بهای واقعی مسکن

با وجود افزایش اسمی مبالغ، کارآمدی این تسهیلات در شهرهای بزرگ به پایین‌ترین حد سال‌های اخیر تنزل یافته است. در حال حاضر میانگین هر مترمربع زیربنای مسکونی در پایتخت به حدود ۲۰۰ میلیون تومان می‌رسد؛ بنابراین سقف وام مسکن ۲ میلیاردی برای زوجین تهرانی عملاً تنها هزینه خرید ۱۰ مترمربع آپارتمان را پوشش می‌دهد.

افزایش سقف تسهیلات بدون مهار هزینه‌های ساخت و تعدیل سود بانکی، به افزایش توان خرید متقاضیان واقعی منجر نمی‌شود و صرفاً بار بدهی خانوارها را سنگین‌تر می‌کند.

هزینه‌های پنهان خرید اوراق و اقساط کمرشکن

متقاضیان برای بهره‌مندی از این اعتبار ناچارند در گام نخست اقدام به خرید اوراق امتیاز تسهیلات کنند. دریافت تسهیلات یک میلیارد تومانی نیازمند خرید ۲ هزار برگه اوراق است که با قیمت‌های جاری، هزینه‌ای معادل ۱۸۰ میلیون تومان را در همان ابتدا به متقاضی تحمیل می‌نماید.

• نرخ بهره ۲۲.۵ درصدی: بازپرداخت ارقام سنگین ماهانه را از استطاعت دهک‌های کم‌درآمد و میانی خارج می‌کند.
• کاهش مبلغ دریافتی نهایی: کارمزدها و هزینه گزاف اوراق، ارزش اسمی تسهیلات دریافتی را به شکل چشمگیری کاهش می‌دهد.
• عدم تحریک عرضه: تزریق پول پرهزینه بدون تقویت زیرساخت‌های ساخت‌وساز، نقشی در تنظیم تعادل بازار ایفا نخواهد کرد.

کارشناسان اقتصادی بر این باورند که مهار بحران مسکن به‌جای اتکا به تسهیلات گران‌قیمت بانکی، نیازمند تمرکز بر طرح‌های نوسازی بافت‌های فرسوده، کاهش بهای تمام‌شده ساخت و مهار تورم عمومی است تا امکان دستیابی خانوارها به مسکن پایدار فراهم شود.