سحابی شیر در قاب تلسکوپ جیمز وب؛ ثبت آخرین نفس‌های یک ستاره در اعماق کیهان

سحابی شیر بار دیگر توجه اخترشناسان جهان را به خود جلب کرده است؛ این بار تلسکوپ جیمز وب با بهره‌گیری از ابزارهای فروسرخ پیشرفته موفق شد نمایی خارق‌العاده از مراحل پایانی حیات یک جرم ستاره‌ای را با وضوحی کم‌نظیر به تصویر بکشد.

نگاه فروسرخ به ساختار پنهان سحابی شیر

تصاویر تازه منتشرشده از جرم کیهانی NGC 2392 که در میان علاقه‌مندان به نجوم با نام سحابی شیر شهرت دارد، جزئیاتی تماشایی از توده‌های گاز یونیزه‌شده و غبارهای پیرامونی را نمایان ساخته است. پیش از این و در سال ۲۰۰۰ میلادی، تلسکوپ هابل این پدیده را در طیف نور مرئی ثبت کرده بود، اما دوربین‌های فروسرخ نزدیک و میانی وب توانسته‌اند اعماق این ساختار مه‌آلود را بشکافند.

این پرتوهای فروسرخ به دانشمندان امکان می‌دهند لایه‌های ضخیم غبار را بررسی کنند؛ مناطقی که در نور مرئی غیرقابل مشاهده بودند و فرآیند پویای دگرگونی ماده در فضا را پس از چند هزار سال تکامل نشان می‌دهند.

فرآیند تولد یک ساختار کیهانی بر اثر مرگ ستاره

ستارگانی که جرم متوسط یا پایینی دارند، در پایان سوخت هسته‌ای خود رفتاری متفاوت از ابرنواخترها نشان می‌دهند. این اجرام پس از گذر از مراحل ناپایداری و تپش، لایه‌های خارجی گاز خود را به محیط پیرامون پرتاب می‌کنند و هسته‌ای بسیار متراکم و سوزان به نام کوتوله سفید بر جای می‌گذارند.

در مرکز سحابی شیر، کوتوله سفید به جامانده همچون کانون انرژی عمل کرده و با تابش‌های شدید، حباب گازی اطراف را یونیزه می‌کند تا شکلی شبیه به صورت یک شیر خلق شود.

این بادهای ستاره‌ای و پرتوهای پرانرژی با فشردن توده‌های مقاوم‌تر، یال‌های پیرامونی این ساختار را پدید آورده‌اند که در برابر جریان فرسایش مقاومت نشان می‌دهند.

ویژگی‌های کلیدی رصد اخیر سحابی شیر

پروژه تلسکوپ وب که ثمره همکاری سازمان‌های فضایی آمریکا، اروپا و کانادا به شمار می‌رود، با ثبت این چشم‌انداز گامی دیگر در شفاف‌سازی چرخه زایش و مرگ ستارگان برداشته است. این بررسی‌ها به درک بهتر سرنوشت نهایی ستارگانی شبیه به خورشید ما در میلیاردها سال آینده کمک شایانی خواهد کرد.