چالش‌ها و فرصت‌های تولید برق از زغال‌سنگ در ایران

تولید برق از زغال‌سنگ به‌عنوان یکی از گزینه‌های راهبردی برای تنوع‌بخشی به سبد انرژی کشور و جبران کمبود فزاینده گاز طبیعی در کانون توجه کارشناسان و سیاستگذاران اقتصادی قرار گرفته است.

موانع لجستیکی و اقتصادی در مسیر تولید برق از زغال‌سنگ

تبدیل ذخایر معدنی به انرژی الکتریکی نیازمند فرآیندی پیچیده فراتر از اتکا به آمارهای خام زمین‌شناسی است. برای بهره‌برداری بهینه از این منابع، باید زنجیره‌ای هماهنگ شامل استخراج اقتصادی، فناوری پیشرفته و تجهیزات مهار آلایندگی طراحی شود.

مکان‌یابی تاسیسات نیروگاهی در نسبت با معادن اهمیت حیاتی دارد. انتقال زمینی یا ریلی سوخت به مقاصد دوردست هزینه‌های جاری را به‌شدت افزایش می‌دهد؛ از این رو احداث نیروگاه در مجاورت حوزه‌های معدنی، توجیه اقتصادی طرح‌ها را ارتقا می‌بخشد.

• تامین فناوری و تجهیزات: نیاز مبرم به سیستم‌های نوین احتراق و فیلتراسیون سازگار با محیط‌زیست
• مدیریت لجستیک: لزوم توسعه خطوط حمل‌ونقل اختصاصی جهت انتقال مستمر سوخت
• سرمایه‌گذاری اولیه: هزینه‌بر بودن راه‌اندازی سامانه‌های مدرن در مقایسه با واحدهای گازی متداول

ظرفیت زغال‌سنگ حرارتی و تنوع‌بخشی به سبد انرژی

ذخایر زغال‌سنگ کشور به دو بخش عمده حرارتی و متالورژی تقسیم می‌شوند. بخش عمده‌ای از منابع حرارتی که کاربرد مستقیم در بخش انرژی دارند، تاکنون دست‌نخورده باقی مانده‌اند و سالانه حدود ۵۰۰ هزار تن از این ماده معدنی به کشورهایی نظیر ترکیه و پاکستان صادر می‌شود.

در حال حاضر بیش از ۴۰ درصد از جریان برق جهان و حدود ۶۰ درصد از الکتریسیته چین با تکیه بر این سوخت فسیلی تامین می‌گردد. در کشور نیز یک پروژه نیروگاهی مرتبط به پیشرفت فیزیکی ۶۰ درصدی رسیده و بسترهای قانونی لازم جهت تسهیل ورود سرمایه‌گذاران بخش خصوصی در دست پیگیری است.

بهره‌گیری موثر از این ظرفیت معدنی مستلزم سنجش دقیق هزینه‌های استخراج، حمل‌ونقل و پایش زیست‌محیطی در قیاس با سایر حامل‌های انرژی است تا زمینه ایجاد یک زنجیره تامین پایدار و مطمئن در شبکه توزیع نیرو فراهم شود.