خبر کامل
بازگشت ارز صادراتی؛ شفافسازی بانک مرکزی درباره تخلف ۸۱ میلیارد دلاری
موضوع بازگشت ارز صادراتی و شفافسازی آمار تعهدات ایفانشده تجار، با ارائه جزئیات جدیدی از سوی بانک مرکزی همراه شد تا ابهامات پیرامون ارقام نجومی مطرحشده در رسانهها برطرف شود.
شفافسازی آمار و ابعاد تخلف در بازگشت ارز صادراتی
بر اساس توضیحات مقامات ارزی، ادعای عدم بازگشت ۱۳۰ میلیارد دلار به چرخه تجاری کشور صحت ندارد. برآورد دقیق نشان میدهد حجم کل تخلفات صورتگرفته از سال ۱۳۹۷ تاکنون معادل ۸۱ میلیارد دلار بوده است.
تفاوت میان مجموع صادرات و وجوه بازگشتی به معنای تخلف مستقیم نیست. تا پیش از سال ۱۴۰۱، بهطور میانگین سالانه حدود ۵ میلیارد دلار انحراف از مسیرهای رسمی ثبت شده بود، اما با تشدید فاصلههای قیمتی و تحمیل نرخهای دستوری، انگیزه فعالان اقتصادی برای استفاده از سازوکارهای رسمی کاهش یافت.
«ارزهای حاصل از صادرات، منابع دولتی یا متعلق به بانک مرکزی نیستند، بلکه مالکیت آنها در اختیار صادرکننده است و تخلف رخداده صرفاً عدم رعایت شیوهنامههای مصوب در چرخه انتقال به شمار میرود.»
سازوکارهای غیررسمی و کانالهای فرعی انتقال منابع
بررسیها نشان میدهد بخش چشمگیری از رقم ۸۱ میلیارد دلاری، بهصورت فیزیکی از اقتصاد خارج نشده، بلکه از مجاری غیررسمی برای پاسخ به نیازهای وارداتی کشور به کار گرفته شده است.
- واردات بدون انتقال ارز: تأمین ارز موردنیاز کالاها توسط واردکنندگان از بازار آزاد بدون دخالت منابع بانک مرکزی.
- ترخیص درصدی گمرکی: ورود کالاها بر پایه مجوزهای ویژه که حجم آن در مقاطعی بین ۱۰ تا ۲۰ میلیارد دلار برآورد شده است.
- تجارت ملوانی و تهلنجی: مبادلات مرزی در استانهای جنوبی با گردش مالی سالانه نزدیک به ۱۰ میلیارد دلار.
- تأمین کالاهای پایه: پوشش تعهدات مرتبط با واردات ضروری از طریق بازارهای غیررسمی.
پیامدهای خروج سرمایه و افق بازنگری در سیاستها
با وجود ورود غیرمستقیم بخشی از ارزها، سهم مشخصی از این منابع به خرید دارایی، املاک و طلا در خارج از مرزها اختصاص یافته که مصداق واقعی خروج سرمایه محسوب میشود. هماکنون ورود بدون مانع اسکناس و طلا به کشور، زمینهساز بازگشت تدریجی این داراییهاست.
پس از اصلاح شیوهنامههای ارزی، شاخص ایفای تعهدات ارزی صادرکنندگان از ۶۸ درصد در سال گذشته به ۱۱۷ درصد در پنج ماهه ابتدایی سال جاری جهش یافته است. استمرار این روند صعودی میتواند انضباط مالی و شفافیت در حوزه بازگشت ارز صادراتی را بیش از پیش تثبیت کند.
درباره هوشمصنوعی دستاول:
تمامی اخبار دستاول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحتسنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با دادههای جدید آموزش داده میشود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دستاول در حال بهتر شدن است.
شما میتوانید از چتبات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.