طرح مقابله با نفوذ بیگانگان؛ هشدار کارشناسان درباره پیامدهای محدودسازی ارتباطات جامعه

طرح مقابله با نفوذ بیگانگان با ایجاد محدودیت‌های گسترده در تعاملات بین‌المللی، با انتقادات جدی کارشناسان و صاحب‌نظران سیاسی روبه‌رو شده است.

مجلس شورای اسلامی کلیات طرح «مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و دولت‌ها یا نهادهای بیگانه» را با ۱۸۳ رأی موافق، ۴ رأی مخالف و ۵ رأی ممتنع از میان ۲۵۸ نماینده حاضر به تصویب رساند. این مصوبه چارچوب‌های سخت‌گیرانه‌ای را برای ارتباط شهروندان با نهادها، اتباع خارجی و رسانه‌های بین‌المللی در نظر گرفته است.

پیامدهای طرح مقابله با نفوذ بیگانگان بر فضای علمی و دانشگاهی

یکی از مهم‌ترین محورهای مورد بحث در این مصوبه، تحدید ارتباطات آکادمیک و پژوهشی است. کارشناسان بر این باورند که ایجاد مانع در مسیر همکاری‌های بین‌المللی دانشگاه‌ها، مانع از رشد علمی کشور خواهد شد و پژوهشگران را در موقعیت دشواری قرار می‌دهد.

دانشگاه‌ها برای پویایی نیازمند تبادل علمی، انتشار مقالات و حضور در همایش‌های بین‌المللی هستند و امنیتی‌سازی این روابط، به انزوای جامعه علمی منجر می‌شود.

ناکارآمدی روش‌های سنتی در کشف جاسوسی مدرن

منتقدان تأکید دارند که ساختار جاسوسی نوین به فناوری‌های پیچیده متکی است و نمی‌توان با اعمال محدودیت‌های عمومی برای شهروندان، با آن مبارزه کرد. شناسایی عوامل نفوذ نیازمند ابزارهای اطلاعاتی تخصصی است و نباید روابط عادی مردم با جهان خارج را جرم‌انگاری کرد.

برخی مفاد پیشنهادی در این مصوبه شامل موارد زیر است:

• محدودیت ارتباط رسانه‌ای: جرم‌انگاری تعامل و مصاحبه با برخی رسانه‌های بین‌المللی
• نظارت بر تعاملات علمی: مشروط‌سازی تبادلات دانشگاهی به دریافت مجوزهای خاص
• تحدید همکاری‌های بین‌المللی: ضابطه‌مند کردن هرگونه رابطه با نهادها و اتباع خارجی

هشدار درباره کاهش اعتماد عمومی و بازتولید تجارب ناموفق

بررسی کارشناسانه نشان می‌دهد اجرای طرح‌های ضربتی و سلبی معمولاً نتایجی معکوس به همراه دارد. ایجاد فضای سوءظن نسبت به تعاملات روزمره شهروندان می‌تواند امنیت روانی جامعه را مخدوش ساخته و دامنه اجرایی قانون را برای نهادهای ناظر ناممکن کند.

در نهایت، صیانت پایدار از امنیت ملی مستلزم حفظ پیوند میان حاکمیت و مردم است و تفکیک نفوذ واقعی از ارتباطات متعارف بین‌المللی، ضامن حفظ پویایی و توسعه کشور خواهد بود.