گام بلند فضایی چین با فرود موفق نخستین موشک چندبار مصرف بر روی خشکی

صنعت فضایی پکن با ثبت موفقیتی تازه در فناوری موشک‌های چندبار مصرف، گامی اساسی در جهت کاهش هزینه‌های پرتاب‌های مداری و رقابت جدی با پیشگامان بین‌المللی برداشت. شرکت خصوصی لنداسپیس با بازیابی بی‌نقص بوستر راکت جدید خود در شمال غربی چین، دومین اپراتور پرتاب این کشور نام گرفت که موفق به فرود یک پیشران مداری می‌شود.

فرود دقیق بوستر ژوکو-۳ در صحرای گبی

راکت ۶۶ متری ژوکو-۳ با بهره‌گیری از ۹ موتور سوخت متان از پایگاه فضایی جیوچوان به فضا پرتاب شد و پس از رساندن مرحله دوم و محموله ماهواره‌ای به مسیر مداری، فاز دشوار بازگشت را آغاز کرد. پیشران فولادی مرحله نخست، پس از مانور در لبه فضا و کاهش سرعت آیرودینامیکی، در فاصله‌ای حدود ۳۹۰ کیلومتر دورتر از محل پرتاب به‌صورت عمودی بر روی ۴ پایه ویژه فرود آمد.

این دستاورد، نخستین فرود کنترل‌شده مرحله اول یک پرتابگر مداری بر روی خشکی در تاریخ فضایی چین محسوب می‌شود. متخصصان این شرکت پس از تحلیل ناکامی آزمایش سال گذشته، با بازطراحی سامانه سپر حرارتی و تغییر سازوکار ترمز نهایی و استفاده از تک‌موتور در فاز پایانی نشستن، موفق به مهار کامل تکانه‌ها شدند.

مشخصات فنی و ظرفیت‌های عملیاتی پرتابگر

مدل پایه این حامل فضایی قادر است محموله‌ای بالغ بر ۸ تن را با احتساب ذخیره سوخت لازم برای فرود، به مدار پایینی زمین انتقال دهد. نسخه ارتقایافته این پرتابگر با موتورهای قدرتمندتر ظرفیت حمل بار را در حالت چندبار مصرف به بیش از ۱۸ تن خواهد رساند.

• ارتفاع کلی راکت: ۶۶ متر
• نوع پیشرانه: متان مایع و اکسیژن مایع
• ظرفیت حمل بار: ۸ تا ۱۸.۳ تن به مدار پایینی زمین
• تعداد چرخه‌های استفاده مجدد: دست‌کم ۲۰ پرواز برای هر بدنه

تشدید رقابت در عرصه موشک‌های چندبار مصرف

توسعه ناوگان موشک‌های چندبار مصرف نقشی کلیدی در برنامه‌های بلندپروازانه مخابراتی چین ایفا می‌کند. استقرار پروژه‌های اینترنت ماهواره‌ای «گوئووانگ» و «چیان‌فان» به انجام ۷۰۰ تا ۸۰۰ پرتاب موشکی طی هفت تا ده سال آینده نیازمند است که تنها با پرتابگرهای قابل بازیافت توجیه اقتصادی خواهد داشت.

درحالی‌که بخش عمده بازار پرتاب‌های تجاری جهان در سال‌های اخیر به واسطه فعالیت فشرده فضاپیماهای فالکون تحت تسلط شرکت‌های آمریکایی قرار داشته است، ورود بازیگران جدید چینی معادلات آینده این صنعت را متحول خواهد کرد. راستی‌آزمایی بازیابی موفق زمینی، مسیر عملیاتی‌سازی نسل نوین پرتابگرهای با کارایی بالا را هموارتر ساخته است.