تنگه هرمز؛ دوری نفتکش‌های بزرگ چین از گذرگاه‌های خاورمیانه و تغییر مسیر انتقال انرژی

تغییر مسیر نفتکش‌های غول‌پیکر چینی از تنگه هرمز و باب‌المندب، زنجیره انتقال انرژی به بزرگ‌ترین خریدار نفت جهان را دستخوش دگرگونی‌های ساختاری کرده است. شرکت‌های دولتی ترابری دریایی چین در پی افزایش تنش‌های منطقه‌ای و خطرات امنیتی، دریافت محموله‌های نفتی را به نقاط امن‌تر خارج از خلیج فارس منتقل کرده‌اند.

تغییر تاکتیک پکن در عبور از تنگه هرمز

شرکت‌های ترابری «کاسکو» (COSCO) و «شین چنگ» (CMES) که روی‌هم‌رفته مدیریت بیش از یکصد ابرنفتکش با ظرفیت ترابری دو میلیون بشکه را بر عهده دارند، ورود شناورهای خود به خلیج فارس را متوقف ساخته‌اند. این مجموعه‌ها پیش از تحولات اخیر، نزدیک به نیمی از محموله‌های صادراتی خاورمیانه به مقصد چین را جابه‌جا می‌کردند.

بررسی روندهای عملیاتی نشان می‌دهد که واردات ۴.۹ میلیون بشکه‌ای نفت چین از حوزه خاورمیانه، اکنون با تغییر مسیر ناوگان مواجه شده و شناورها برای حفظ امنیت ناچار به انتخاب مسیرهای طولانی‌تر اقیانوسی هستند.

گسترش عملیات انتقال کشتی‌به‌کشتی در دریای عمان

در پی محدودیت‌های تردد در تنگه هرمز، فرآیند انتقال محموله از طریق بارگیری کشتی‌به‌کشتی (STS) در آب‌های بیرونی خلیج فارس و سواحل عمان و فجیره به‌شدت شتاب گرفته است.

• حجم انتقال میان‌شناوری در ماه‌های ژوئن و ژوئیه به فراتر از ۶۰۰ هزار بشکه در روز رسیده است.
• برنامه‌ریزی برای بارگیری ۲۴ فروند ابرنفتکش چینی در بنادر عمان و امارات تا میانه سپتامبر نهایی شده است.
• شناورهای ویژه ناوبری مسیرهای طولانی‌تر دور زدن آبراه‌های پرریسک را در دستور کار قرار داده‌اند.

جهش هزینه‌ها و رکورد سودآوری ترابری نفت

اجرای الگوهای جدید ناوبری سبب رشد جهش‌گونه کرایه‌های ترابری دریایی شده است. برآوردها حاکی است نرخ اجاره روزانه نفتکش‌ها در خط انتقال عمان به مبادی ورودی چین به ۱۴۰ هزار دلار رسیده که حاشیه سود روزانه‌ای نزدیک به ۱۱۰ هزار دلار را برای مالکان کشتی رقم می‌زند؛ این رقم پیش‌تر در حدود ۳۰ تا ۴۰ هزار دلار در روز ثبت شده بود.

تغییر راهبرد چین و دوری جستن شناورها از نقاط پرریسک نشان‌دهنده اولویت امنیت زنجیره تأمین انرژی نسبت به افزایش شدید هزینه‌های ناوبری است.

در نهایت، کاهش تردد شناورهای بین‌المللی در تنگه هرمز و جایگزینی روش‌های انتقال شناور به شناور در دریای عمان، موازنه هزینه و لجستیک را در بازار جهانی انتقال انرژی تغییر داده و فشار مالی بر واردات نفت خام چین را افزایش داده است.