آلودگی نفتی سواحل قشم؛ مهار ۸۰ درصدی لکه‌ها پس از ثبت سه موج آلودگی دریایی

آلودگی نفتی سواحل قشم با اجرای طرح‌های ضربتی جمع‌آوری فیزیکی به میزان ۸۰ درصد مهار شده و عملیات پاکسازی در مناطق ساحلی جزیره با سرعت ادامه دارد. همکاری گسترده نهادهای اجرایی، گروه‌های مردمی و مدیریت شهری نقش مؤثری در کاهش مخاطرات زیست‌محیطی این حادثه داشته است.

گستردگی لکه‌ها و مناطق تحت تأثیر آلودگی نفتی سواحل قشم

بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد این رخداد زیست‌محیطی طی سه موج متوالی پهنه‌های آبی و خشکی منطقه را متأثر کرده است. موج نخست با شدت بیشتری سواحل مناطق سوزا، شیب‌دراز، هنگام و نقاشه را درگیر ساخت و حجم قابل‌توجهی از مواد نفتی را به خشکی آورد.

موج دوم پس از گذشت دو روز با دامنه‌ای محدودتر وارد نوار ساحلی شد، اما موج سوم سبب گسترش دامنه آلودگی شد و محدوده‌ای وسیع از سوزا تا منطقه سلخ را با چالش مواجه کرد.

چالش‌های مهار منشأ دریایی و نقش عوامل طبیعی

به دلیل اینکه کانون اصلی ایجاد لکه‌ها در پهنه دریا قرار داشته، عملیات ردیابی، مهار و تثبیت آلودگی با پیچیدگی‌های بیشتری نسبت به حوادث خشکی روبه‌رو شد. با این حال، توان خودپالایی محیط‌های دریایی در کنار رخدادهای طبیعی به پیشبرد عملیات کمک رسانده است.

• تأثیر پدیده جزر و مد: اگرچه جزر و مد در ساعات نخست لکه‌ها را به خط ساحلی رساند، اما جریان آب در ادامه به رقیق‌شدن مواد آلاینده کمک کرد.
• هم‌افزایی نیروهای مردمی: حضور فعال جوامع محلی، شهرداری‌ها و دهیاری‌ها شتاب جمع‌آوری فیزیکی مواد را دوچندان کرد.

دریایی بودن منشأ نشت، فرآیند شناسایی و پاکسازی را دشوار کرد، اما ظرفیت‌های محلی و پدیده‌های طبیعی مسیر مهار را هموار ساختند.

در نهایت، تمرکز بر جمع‌آوری فیزیکی و بهره‌گیری از توان اکوسیستم طبیعی سبب شد بخش عمده خطرات ناشی از آلودگی نفتی سواحل قشم برطرف شود و عملیات تا پاکسازی کامل نوار ساحلی ادامه خواهد داشت.