هشدار درباره بحران بنزین در کشور؛ مصرف روزانه به ۱۳۵ میلیون لیتر رسید

تشدید بحران بنزین و افزایش نامتعارف تقاضا، مدیریت منابع انرژی در کشور را با چالشی بی‌سابقه روبه‌رو کرده و هشدارهای جدی متولیان حوزه انرژی را به دنبال داشته است.

ابعاد نگران‌کننده مصرف و تشدید بحران بنزین

بر اساس تازه‌ترین ارزیابی‌های رسمی، حجم استفاده روزانه از سوخت در کشور به مرز ۱۳۵ میلیون لیتر رسیده است. این رقم سنگین در شرایطی به ثبت می‌رسد که فشارهای اقتصادی و تنش‌های منطقه‌ای بر فعالیت‌ها سایه افکنده است، در غیر این صورت برآوردها حاکی از مصرف ۱۴۰ تا ۱۴۵ میلیون لیتری در شرایط عادی بود.

با فرارسیدن ماه‌های پایانی تابستان و آغاز فصل پاییز، الگوهای فصلی نشان‌دهنده جهش مجدد تقاضا هستند که این امر لزوم اتخاذ تدابیر فوری برای مهار بحران بنزین را دوچندان می‌کند.

چالش‌های تولید داخلی و افت کیفیت سوخت

توسعه زیرساخت‌های پالایشگاهی روندی زمان‌بر بوده و به منابع مالی کلان نیاز دارد. در حال حاضر بخشی از کسری عرضه با روش‌های میان‌بر نظیر ترکیب فرآورده‌ها و افزودنی‌های شیمیایی جبران می‌شود؛ رویکردی که پیامدهای فنی خاص خود را به همراه دارد.

افزایش حجم تولید از طریق اختلاط مواد شیمیایی، به افت کیفیت بنزین و در نتیجه بالا رفتن استهلاک و مصرف موتور خودروها منجر می‌شود و تراز واقعی سوخت را بهبود نمی‌بخشد.

موانع ارزی و لجستیکی در مسیر واردات

تأمین پایدار سوخت در برهه کنونی نیازمند تزریق روزانه حداقل ۱۵ میلیون لیتر بنزین وارداتی است. با این حال، تحقق این حجم از واردات با موانع متعددی دست‌به‌گریبان است:

• محدودیت‌های مالی و تخصیص ارز: دشواری‌های انتقال منابع مالی بین‌المللی مانع از خریدهای کلان و به‌موقع می‌شود.
• تنگناهای ترابری دریایی: اختلال در خطوط کشتیرانی بنادر جنوبی، روند تخلیه و بارگیری محموله‌ها را کند کرده است.
• کاهش تمایل صادرکنندگان منطقه‌ای: برخی از تأمین‌کنندگان پیشین به دلیل تغییر تراز داخلی خود از فروش سوخت خودداری می‌کنند.

خطر کاهش ذخایر راهبردی و ضرورت تصمیم‌گیری فوری

استفاده مکرر از انبارهای استراتژیک برای پوشش دادن کسری روزانه، سطح ذخایر کشور را به نقاط بحرانی نزدیک ساخته است. تداوم این وضعیت، تاب‌آوری شبکه توزیع سوخت را در برابر تکانه‌های پیش‌بینی‌نشده به شدت تضعیف می‌کند.

کارشناسان تأکید دارند که جلوگیری از تشدید بحران بنزین در آستانه فصل سرما، نیازمند تغییر اولویت‌های سیاست‌گذاری، تمرکز بر بهینه‌سازی مصرف ناوگان حمل‌ونقل و بازنگری سریع در راهبردهای بخش انرژی است.