نئاندرتال‌ها در عربستان؛ کشف ردپای ۵۵هزار ساله شکارچیان کهن در صحرای نفود

نئاندرتال‌ها در عربستان احتمالاً بسیار زودتر و عمیق‌تر از فرضیات پیشین سکونت گزیده‌اند؛ کشفی تازه که مرزهای جغرافیایی این گونه منقرض‌شده را به چالش می‌کشد.

شواهد ۵۵ هزار ساله از حضور نئاندرتال‌ها در عربستان

بررسی‌های جدید روی مصنوعات سنگی کشف‌شده در شبه‌جزیره عربستان نشان می‌دهد که این انسان‌تباران در حدود ۵۵ هزار سال پیش توانسته‌اند به اعماق مناطق بیابانی نفوذ کنند. محوطه باستانی جبل کاتفه-۱ (JKF-1) واقع در بیابان نفود و نزدیکی شهر جبه، کانون اصلی این مطالعات دیرینه‌شناسی بوده است.

پژوهشگران با مقایسه صدها دست‌ساخته سنگی از این منطقه با نمونه‌های خاورمیانه، شام و شمال شرق آفریقا، الگوهای ساخت ابزار را ارزیابی کردند. تحلیل‌های آماری پیشرفته ثابت کرد که این ادوات شباهت ساختاری انکارناپذیری با صنایع‌دستی نئاندرتال‌ها دارند و با ابزارهای انسان هوشمند تفاوت چشمگیری نشان می‌دهند.

نقش اقلیم مرطوب در مهاجرت به اعماق صحرا

قدمت‌سنجی رسوبات این محوطه به کمک فناوری تابش برانگیخته نوری (OSL) انجام گرفت. این آزمایش‌ها نشان دادند که دست‌ساخته‌ها دقیقاً در دوره گذر اقلیمی و هم‌زمان با شکل‌گیری دریاچه‌های باستانی بر جای مانده‌اند.

تغییرات اقلیمی و افزایش بارش‌ها در آن دوران، بیابان‌های خشک را به مراتعی سرسبز بدل ساخت و گله‌های جانوران علف‌خوار را به این پهنه کشاند؛ رویدادی که به دنبال آن، پای شکارچیان نئاندرتال را نیز به قلب شبه‌جزیره باز کرد.

تغییر نگرش درباره سازگاری زیست‌محیطی گونه‌های باستانی

پیش از این، نئاندرتال‌ها جوامعی سازگار با آب‌وهوای سرد قاره اروپا پنداشته می‌شدند، اما شواهد پراکنده از سیبری تا غرب آسیا خط بطلانی بر این دیدگاه کشیده است. ثبت ردپای نئاندرتال‌ها در عربستان اثبات می‌کند که این خویشاوندان کهن آدمی انعطاف‌پذیری بالایی برای زیست در محیط‌های باز و گرمسیری داشته‌اند.

با وجود دشواری بقای استخوان و دی‌ان‌ای در گرمای شدید منطقه، این دست‌ساخته‌های سنگی مطمئن‌ترین سند از الگوهای حرکتی انسان‌تباران به شمار می‌روند و دیدگاه باستان‌شناسان را درباره مهاجرت‌های کهن دگرگون ساخته‌اند.