چنگیز شیخلی پدر غارنوردی و غارشناسی ایران در ۹۹ سالگی درگذشت

چنگیز شیخلی، چهره نامدار و پیشگام اکتشاف غارهای ایران که به عنوان پدر غارنوردی و غارشناسی کشور شناخته می‌شد، پس از دوره‌ای بیماری در سن ۹۹ سالگی درگذشت.

زندگی و آغاز فعالیت‌های چنگیز شیخلی در کوهنوردی

چنگیز شیخلی در سال ۱۳۰۶ در شهر مشهد دیده به جهان گشود. او پیمایش کوهستان را از سن ۱۲ سالگی و با صعود به کوه‌سنگی مشهد کلید زد. این کوهنورد باسابقه در مرداد ۱۳۲۴ موفق به فتح قله کلکچال شد و دو سال بعد، در خرداد ۱۳۲۶، بر فراز قله‌های توچال و دماوند ایستاد. وی در همان سال به عضویت باشگاه شناخته‌شده «نیرو و راستی» درآمد و تحصیلات باستان‌شناسی دانشگاه کمبریج را نیز به شیوه مکاتبه‌ای پشت سر گذاشت.

تأسیس نخستین تشکل‌های غارشناسی و نقشه‌برداری تخصصی

نخستین تجربه ورود چنگیز شیخلی به دنیای شگفت‌انگیز اعماق زمین در سال ۱۳۲۲ در منطقه حصار شکل گرفت. علاقه وافر او به این حوزه سبب شد تا در سال ۱۳۲۵ همراه با چهره‌هایی نظیر سیروس مستوفی و اکبر شفیع‌زاده، هیئت غارنوردی ایران را پایه‌گذاری کند.

این گروه با همکاری سازمان جغرافیایی کشور و فدراسیون کوهنوردی، پروژه‌های گسترده‌ای را اجرا کردند. حاصل همکاری این پیشکسوت با عبدالواحد خنجی، تهیه و چاپ نقشه‌های دقیق غارهای منطقه چهارمحال و بختیاری بود که اسناد آن در سازمان جغرافیایی نگهداری می‌شود.

میراث ماندگار پدر غارشناسی ایران

کارنامه بیش از هفت دهه تلاش علمی و میدانی چنگیز شیخلی در طبیعت ایران، آماری کم‌نظیر را نشان می‌دهد:

• کشف بیش از ۵۰۰ غار در مناطق مختلف جغرافیایی کشور
• تألیف ۱۶ جلد کتاب دست‌نویس تخصصی پیرامون غارها و ویژگی‌های آنها
• پیمایش گسترده غارهای افقی در سراسر کشور طی دهه‌های ۱۳۳۰ و ۱۳۴۰
• تأسیس اولین انجمن تخصصی غارشناسی و ترویج این رشته در میان جوانان

درگذشت چنگیز شیخلی ضایعه‌ای بزرگ برای جامعه ورزش کوهنوردی، غارنوردی و علوم زمین‌شناسی ایران به‌شمار می‌رود؛ استادی که با دهه‌ها تلاش بی‌ادعا، میراثی گرانبها از شناخت دنیای زیرزمینی ایران بر جای گذاشت.