انتقال تجهیزات نظامی آمریکا به خاورمیانه و نگرانی متحدان آسیایی از بازدارندگی مقابل چین

انتقال تجهیزات نظامی آمریکا از شرق آسیا به خاورمیانه، موجب تشدید نگرانی‌ها میان کشورهای هم‌پیمان واشینگتن نسبت به تضعیف توان بازدارندگی منطقه‌ای در برابر مانورهای چین شده است.

با تداوم درگیری‌ها در خاورمیانه، تصمیم پنتاگون مبنی بر اعزام ناو هواپیمابر «یواس‌اس جرج واشینگتن» از ژاپن به غرب آسیا، بزرگ‌ترین نماد کاهش موقت حضور دریایی سنگین ایالات متحده در حوزه اقیانوس آرام به شمار می‌رود. این ناو جهت جایگزینی ناو هواپیمابر «یواس‌اس آبراهام لینکلن» که ماه‌ها در شرایط دشوار عملیاتی قرار داشت، تغییر موضع داده است.

تأثیر جابه‌جایی ناوگان بر بازدارندگی در شرق آسیا

جابه‌جایی این ناو هواپیمابر در شرایطی صورت می‌گیرد که پیش‌تر نیز بخش‌هایی از سامانه دفاع موشکی «تاد» از کره جنوبی منتقل شده و ذخایر تسلیحاتی واشینگتن کاهش یافته بود. تحلیل‌گران بر این باورند که انتقال تجهیزات نظامی آمریکا به خاورمیانه می‌تواند به جسورتر شدن پکن در افزایش فعالیت‌های گارد ساحلی و پیشروی ناوهای هواپیمابر «لیائونینگ» و «شاندونگ» فراتر از زنجیره اول جزایر بینجامد.

عملیات دریایی اخیر در آب‌های شرق تایوان، علاوه بر سنجش توان واکنش تایپه، مانیل و توکیو، میزان تمایل و آمادگی عملیاتی آمریکا برای پاسخ‌گویی را مورد ارزیابی قرار می‌دهد.

افزایش سهم دفاعی متحدان و راهبرد جدید واشینگتن

سند راهبرد دفاع ملی ایالات متحده بر تقسیم بار مسئولیت‌های امنیتی تأکید دارد و کشورهای هم‌پیمان را به افزایش هزینه‌های نظامی تشویق می‌کند. در پی انتقال تجهیزات نظامی آمریکا و اولویت‌بندی جدید این کشور، دولت‌های منطقه گام‌های مشخصی برای تقویت بودجه‌های دفاعی خود برداشته‌اند:

• تایوان: تصویب برنامه افزایش ۱۸ درصدی هزینه‌های دفاعی برای سال آینده میلادی.
• فیلیپین: پیشنهاد ارتقای بودجه نظامی به ۴ درصد از تولید ناخالص داخلی و گسترش همکاری‌های مشترک با ژاپن.
• کره جنوبی و ژاپن: تلاش برای تقویت ساختار دفاعی مستقل و همگرایی بیشتر در حوزه امنیت دریایی.

چشم‌انداز توازن قوا در اقیانوس آرام

با وجود خروج آخرین ناو هواپیمابر فعال از منطقه، فرماندهی اقیانوس آرام ایالات متحده همچنان حدود ۳۷۵ هزار نیروی نظامی و غیرنظامی را در پایگاه‌های راهبردی نظیر ژاپن و کره جنوبی مستقر دارد. کارشناسان معتقدند حضور گروه‌های آماده‌باش آبی‌خاکی مجهز به جنگنده‌های پیشرفته اف-۳۵ بی نشان می‌دهد واشینگتن در بلندمدت از رقابت راهبردی با چین غافل نخواهد شد، هرچند انتقال تجهیزات نظامی آمریکا انعطاف‌پذیری فوری متحدان آسیایی را در کوتاه‌مدت با چالش مواجه کرده است.

تداوم بحران در خاورمیانه نشان می‌دهد که شرکای آسیایی واشینگتن ناچارند برای جبران شکاف‌های موقت در چتر امنیتی آمریکا، به سمت اتکای درونی و تقویت اتحادهای چندجانبه منطقه‌ای حرکت کنند.