وضعیت آب تهران و مشهد در شرایط هشدار؛ کاهش ذخایر با وجود رشد بارش‌ها

وضعیت آب تهران و مشهد با وجود افزایش چشمگیر بارش‌ها در سطح ملی همچنان در مرحله‌ای شکننده و نگران‌کننده قرار دارد. این ناهمگونی در توزیع بارش‌ها سبب شده کلان‌شهرهای پرجمعیت کشور با چالش‌های جدی در ذخیره‌سازی مایع حیات روبه‌رو باشند.

تفاوت آماری در ذخایر ملی و وضعیت آب تهران و مشهد

بر اساس بررسی‌های تخصصی، حجم آب موجود در مخازن سدهای سراسر کشور در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته، رشدی معادل ۸ میلیارد مترمکعب را تجربه کرده است. با این حال، کارشناسان تأکید می‌کنند که شاخص‌های میانگین کشوری نمی‌تواند بیانگر شرایط واقعی تمامی مناطق باشد.

در پایتخت، برآوردها نشان می‌دهد که مجموع پنج سد تأمین‌کننده آب آشامیدنی تنها ۲۸ درصد ظرفیت خود ذخیره دارند؛ رقمی که معادل نیمی از میانگین کل کشور ارزیابی می‌شود. هم‌زمان، در خراسان رضوی اوضاع به مراتب حساس‌تر است و حجم سد دوستی مشهد به حدود ۳ درصد کاهش یافته است.

بررسی میزان پرشدگی حوضه‌های آبریز کلیدی

توزیع نامتوازن ذخایر در اطراف پایتخت، تفاوت‌های چشمگیری را میان حوضه‌های آبریز شرق و غرب به نمایش گذاشته است:

مدیریت مخازن سدهای لتیان و امیرکبیر

برنامه‌ریزی‌های جاری در سدهای غرب تهران نظیر امیرکبیر و لتیان بر پایه کنترل خروجی‌ها استوار شده است. این اقدام با دو هدف محوری اجرایی می‌شود:

• تأمین پیوسته آب شرب: تنظیم جریان خروجی به منظور پایداری شبکه مصرف خانگی.
• تولید برق‌آبی: حفظ تراز آب پشت سد برای استمرار تولید انرژی در ساعات اوج بار.

مدیریت سخت‌گیرانه خروجی‌ها موجب شده تراز ظاهری آب در برخی دریاچه‌های سدها مناسب به نظر برسد، اما این مسئله به معنای رفع کمبود کلی منابع در فلات مرکزی نیست. کنترل الگوهای مصرف و مشارکت شهروندان، کلیدی‌ترین راهکار برای عبور از تنش آبی کنونی در این دو کلان‌شهر به شمار می‌رود.