حضور نئاندرتال‌ها در عربستان؛ کشف دست‌افزارهای ۵۵ هزار ساله در صحرای نفود

حضور نئاندرتال‌ها در عربستان بر اساس یافته‌های باستان‌شناسی جدید، فراتر از تصورات پیشین گسترش یافته و شواهدی از نفوذ این انسان‌تباران به اعماق شبه‌جزیره در ۵۵ هزار سال پیش به دست آمده است.

شواهد ابزاری از حضور نئاندرتال‌ها در عربستان

بررسی‌های تخصصی روی مصنوعات سنگی محوطه باستانی «جبل کاتفه-۱» در حاشیه بیابان نفود عربستان سعودی، پرتوی جدید بر پراکندگی جغرافیایی کهن‌ترین گونه‌های انسانی افکنده است. تجزیه‌وتحلیل‌های آماری و تطبیق ساختار این ابزارها با نمونه‌های تاریخی Levant و شمال شرق آفریقا، شباهت چشمگیر آن‌ها را به فناوری سنگ‌تراشی نئاندرتال‌ها نسبت به انسان هوشمند اثبات می‌کند.

باستان‌شناسان با به‌کارگیری تکنیک تعیین قدمت «نورتابی برانگیخته نوری» روی ذرات رسوبی، زمان حضور این جمعیت‌ها را در حدود ۵۵ هزار سال قبل تخمین زده‌اند. این دست‌افزارها درست در لایه‌ای مابین لایه‌های کهن بیابانی و لایه‌های رسوبی یک دریاچه قدیمی مدفون شده بودند.

تغییرات اقلیمی و گسترش زیستگاه به سوی جنوب

شواهد زمین‌شناسی نشان می‌دهد که ورود این گروه‌ها با یک دوره‌ آب‌وهوایی پرباران در منطقه هم‌زمان بوده است. پدیداری پهنه‌های آبی و رویش مراتع سرسبز در بیابان‌های خشک، گله‌های جانوران علف‌خوار را به مناطق مرکزی کشاند و جوامع شکارچی نیز در پی آن‌ها راهی این نواحی شدند.

اگر نتایج این پژوهش‌ها به‌طور قطعی تأیید شود، نظریه انحصار سازگاری نئاندرتال‌ها با مناطق سردسیر اوراسیا بازنویسی خواهد شد و مرز پراکندگی زیستی آن‌ها بسیار جنوبی‌تر ثبت می‌شود.

به‌رغم حرارت بالای محیط که مانع از حفظ استخوان و ساختار دی‌ان‌ای باستانی می‌شود، دست‌ساخته‌های سنگی همچنان مستحکم‌ترین اسناد برای بازسازی رفتارهای زیستی انسان‌تباران باستان در شرایط جغرافیایی متنوع به شمار می‌روند.

یافته‌های مربوط به حضور نئاندرتال‌ها در عربستان تصویری نو از توان انطباق این گونه با اقلیم‌های گرم ارائه می‌دهد و ضرورت کاوش‌های تکمیلی در خاورمیانه را دوچندان می‌کند.