تجارت ایران و افغانستان در مسیر افق ۱۰ میلیارد دلاری و تحول ترانزیتی

تجارت ایران و افغانستان وارد مرحله جدیدی از تحولات ساختاری شده است که فراتر از دادوستد سنتی کالاها، فرصت‌های کم‌نظیری برای حضور در بخش زیرساخت‌ها، صادرات خدمات فنی و مهندسی و سرمایه‌گذاری‌های مشترک صنعتی ایجاد می‌کند.

دستیابی به افق تجارت ۱۰ میلیارد دلاری و واقعیت‌های آماری

بر اساس داده‌های اقتصادی موجود، حجم مبادلات بازرگانی دو کشور در سال‌های اخیر از مرز ۳ میلیارد و ۳۶۰ میلیون دلار عبور کرده است. بخش عمده این رقم مربوط به واردات افغانستان از مبدأ ایران بوده و سهم محموله‌های ارسالی از کابل به مراتب کمتر ارزیابی می‌شود.

کارشناسان معتقدند جهش به سمت هدف‌گذاری تجارت ۱۰ میلیارد دلاری نیازمند گذار از الگوی فروش محصولات نهایی مصرفی به سوی تولید مشترک، تأمین تجهیزات و مکانیزاسیون صنایع است.

تغییر الگوی تقاضا در بازار افغانستان

همسایه شرقی در مسیر بازسازی ساختارهای خود، نیازمند ماشین‌آلات خطوط تولید، مصالح ساختمانی، فولاد، انرژی‌های نو و خدمات مهندسی است. این تغییر رویکرد زمینه‌ای مساعد برای حضور شرکت‌های دانش‌بنیان و صنعتی فراهم می‌آورد.

• سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی نوین و کشت قراردادی
• انتقال فناوری، تجهیزات صنعتی و دانش فنی تعمیر و نگهداری
• مشارکت در طرح‌های زیربنایی معدنی و نیروگاهی
• همکاری در چارچوب سند جامع اقتصادی مشتمل بر ۹۲ ماده

توسعه شریان‌های ترانزیتی و محورهای مواصلاتی

گذرگاه مرزی دوغارون همچنان نقشی حیاتی دارد و نزدیک به ۶۰ درصد از کل بارهای صادراتی از این نقطه تردد می‌کنند. با این حال، بهره‌برداری کامل از خطوط ریلی نظیر محور خواف به هرات و گسترش گذرگاه‌های جنوبی نظیر مرز میلک و بندر چابهار، تنوع‌بخشی به مسیرهای تجاری را تسریع می‌کند.

«اجرای پروژه راهگذر سه‌جانبه میان ایران، افغانستان و تاجیکستان می‌تواند کابل را به یک چهارراه ترانزیتی پویا برای دسترسی به آسیای مرکزی و بازارهای شرقی بدل کند.»

برای حفظ سهم اقتصادی و پیشی گرفتن از رقبای منطقه‌ای، انسجام در سیاست‌گذاری مالی، تقویت سازوکارهای بانکی و توسعه پایانه‌های مرزی ضرورتی انکارناپذیر محسوب می‌شود.