احتمال وقوع پدیده ال‌نینو و تغییر الگوی بارش‌های پاییز و زمستان

شواهد جدید اقلیمی از تقویت چشمگیر پدیده ال‌نینو خبر می‌دهند؛ رویدادی که می‌تواند دگرگونی‌های محسوسی را در الگوی بارش‌های پاییز و زمستان پیش‌رو برای فلات ایران رقم بزند.

پایش امواج حرارتی اقیانوسی و شکل‌گیری سوپر ال‌نینو

بررسی‌های نوین در علوم جوی نشان‌دهنده جریان موج گرمای کم‌سابقه‌ای در اعماق اقیانوس آرام است. این توده حرارتی که دمای آن بالغ بر ۷.۵ درجه سانتی‌گراد فراتر از میانگین برآورد می‌شود، فرضیه ظهور یک «سوپر ال‌نینو» را بیش از پیش تقویت کرده است.

هم‌زمانی این دگرگونی با پویایی و تغییرات مثبت در حوزه اقیانوس هند، شرایط را برای تغییر جریان‌های بارشی در خاورمیانه مهیا می‌سازد. پدیده ال‌نینو با جابه‌جایی مراکز فشار جوی، رژیم بارش و دمای پهنه‌های مختلف زمین را بازتعریف می‌کند.

سناریوهای محتمل برای فلات ایران و مدیریت بحران

یکی از پیامدهای محتمل این الگو، شکل‌گیری رخدادهای حدی جوی، رگبارهای سهمگین و بالا آمدن ناگهانی آب رودخانه‌ها است. مدیریت صحیح این رخدادهای جوی نیازمند آمادگی همه‌جانبه دستگاه‌های مسئول و اقدامات پیشگیرانه گسترده است:

• لایروبی فوری: پاکسازی بستر مسیل‌ها، رودخانه‌ها و شبکه‌های هدایت آب‌های سطحی در شهرها و روستاها
• تنظیم ظرفیت سدها: تخلیه بخشی از مخازن برای مهار سیلاب‌های محتمل و انباشت مطمئن روان‌آب‌ها
• اطلاع‌رسانی سریع: ارسال به‌موقع هشدارهای جوی به جوامع روستایی و کشاورزان جهت جمع‌آوری محصولات
• احتیاط‌های شهروندی: پرهیز ساکنان و مسافران از اسکان یا تردد در مجاورت بستر رودخانه‌ها

میزان قطعیت پیش‌بینی‌های بلندمدت جوی

الگوهای جوی فصلی همواره ماهیتی احتمالی دارند و دقت سنجش آن‌ها بین ۶۵ تا ۷۰ درصد ارزیابی می‌شود؛ بنابراین تأثیرپذیری صددرصدی کشور از پدیده ال‌نینو قطعی نیست. با وجود عدم قطعیت در مدل‌ها، ارتقای آمادگی زیرساختی و تجهیز سامانه‌های پیش‌هشدار برای مهار خطرات احتمالی ضرورتی اجتناب‌ناپذیر به شمار می‌رود.