بحران بیمه در تنگه هرمز؛ چرایی توقف تردد نفتکش‌ها با حق‌بیمه ۱۰ میلیون دلاری

تنگه هرمز در حال حاضر با چالش بزرگی تحت عنوان انسداد بیمه‌ای روبه‌رو شده است که هزینه تردد نفتکش‌ها و شناورهای تجاری را به ارقام نجومی رسانده و دریانوردی را در این آبراهه حساس به شدت محدود کرده است.

انسداد اقتصادی و جهش تاریخی تعرفه‌های بیمه جنگ

افزایش چشمگیر ریسک‌های امنیتی و درگیری‌های منطقه‌ای موجب شده است تا نرخ حق‌بیمه پوشش جنگ برای عبور از تنگه هرمز به ارقام بی‌سابقه‌ای برسد. این جهش قیمتی، دریانوردی تجاری را از صرفه اقتصادی خارج کرده و عملاً به توقف تردد بسیاری از ناوگان‌های بین‌المللی انجامیده است.

در گذشته، نرخ پوشش خطرات جنگی برای شناورهای عبوری تنها حدود ۰٫۲۵ درصد از ارزش بدنه کشتی را شامل می‌شد. با این حال، طی ماه‌های اخیر این شاخص ابتدا به ۲ تا ۴ درصد افزایش یافت و سپس در مواردی تا مرز ۱۰ درصد ارزش کل شناور اوج گرفت.

افزایش نرخ بیمه به ۱۰ درصد به این معناست که یک نفتکش ۱۰۰ میلیون دلاری، تنها برای یک بار گذر از آبراهه باید مبلغی بالغ بر ۱۰ میلیون دلار به عنوان حق‌بیمه جنگ پرداخت کند؛ رقمی که پیش از این تنها ۲۵۰ هزار دلار بود.

مقایسه وضعیت تردد و هزینه‌های کشتیرانی در تنگه هرمز

آمارهای دریایی به روشنی عمق رکود در این شاهراه حیاتی انرژی را به تصویر می‌کشند. جدول زیر تغییرات کلیدی هزینه‌ها و حجم تردد را مقایسه می‌کند:

چرا ظرفیت‌های جدید بیمه‌ای مشکل را حل نکرد؟

بازار بین‌المللی بیمه لویدز برای مهار این بحران کنسرسیومی با توان پوشش ۴۰۰ میلیون دلاری ایجاد کرد، اما این سازوکار نیز نتوانست مانع از افت رفت‌وآمد دریایی شود. ایجاد این صندوق به معنای پذیرش خودکار ریسک شناورها نیست، زیرا بیمه‌گران شرایط سخت‌گیرانه‌ای برای ارزیابی تک‌به‌تک کشتی‌ها، بررسی تحریم‌ها و استثنائات قراردادی وضع کرده‌اند.

• ارزیابی لحظه‌ای ریسک: محاسبه تعرفه بر اساس موقعیت، نوع محموله و سطح تهدیدات امنیتی انجام می‌شود.
• افزایش هزینه‌های جانبی: نرخ کرایه، دستمزد خدمه، سوخت و تدابیر حفاظتی همگام با بیمه جهش یافته‌اند.
• چرخه معیوب ناامنی: کاهش تردد به معنای بالا ماندن ریسک عملیاتی است که به نوبه خود مانع از تعدیل قیمت بیمه‌نامه‌ها می‌شود.

معیار اصلی برای احیای دریانوردی تجاری

بازگشت جریان عادی کشتیرانی به تنگه هرمز صرفاً با اعلامیه‌های سیاسی محقق نخواهد شد، بلکه نیازمند تغییرات ملموس در شاخص‌های مالی و فنی صنعت بیمه است. تا زمانی که تعرفه‌های پوشش جنگ به سطوح متعارف بازنگردد و مالکان نفتکش‌ها از توجیه اقتصادی سفرها اطمینان نیابند، ترافیک دریایی این منطقه همچنان محدود باقی خواهد ماند.