بزرگ‌ترین کهکشان جهان با قطر ۱.۷ میلیون سال نوری اندازه‌گیری شد

بزرگ‌ترین کهکشان جهان با پهنای شگفت‌انگیز ۱.۷ میلیون سال نوری، مرزهای دانش اخترشناسی درباره مقیاس کیهان را جابه‌جا کرده است. اخترشناسان در پژوهشی تازه موفق شدند با تفکیک دقیق نورهای اضافی، ابعاد و مرزهای ساختاری این سامانه نجومی بی‌نظیر را با دقتی بی‌سابقه اندازه‌گیری کنند.

ابعاد خارق‌العاده و موقعیت کهکشان IC 1101 در کیهان

این ساختار سترگ که در خوشه کهکشانی آبل ۲۰۲۹ مستقر است، میزبان تریلیون‌ها ستاره بوده و عنوان بزرگ‌ترین کهکشان جهان را در اختیار دارد. بررسی‌های تازه نشان می‌دهد فاصله مرز توده اصلی ستاره‌ای از هسته مرکزی آن به رقم چشمگیر ۲۶۰ کیلوپارسک یا ۸۵۰ هزار سال نوری می‌رسد؛ به این معنا که قطر کامل آن ۵۲۰ کیلوپارسک یعنی تقریباً ۱.۷ میلیون سال نوری است.

برای درک بهتر این مقیاس، باید بدانیم که پهنای دیسک ستاره‌ای کهکشان راه شیری نزدیک به بیست برابر کوچک‌تر از این غول فضایی است. چنانچه این مجموعه در فاصله میان راه شیری و کهکشان زن برزنجیر جای داده شود، پهنای آن تقریباً تمام فضای خالی میان این دو همسایه را فرا می‌گیرد.

روش‌های نوین رصدی برای تعیین مرزهای کهکشانی

تعیین حاشیه بیرونی ساختارهای کهکشانی به دلیل کاهش تدریجی تراکم ستارگان همواره یکی از پیچیده‌ترین موانع در اخترفیزیک به شمار می‌رفت. پژوهشگران با به‌کارگیری تلسکوپ ۲.۵ متری آیزاک نیوتن در اسپانیا، ژرف‌ترین پرتره رصدی را از این ناحیه ثبت کردند.

دانشمندان با حذف پرزحمت تابش‌های پراکنده حاصل از ستارگان پیش‌زمینه و تشعشعات متمرکز هسته، توانستند خط تمایز ساختار یکپارچه ستاره‌ای را شناسایی کنند. در این فاصله مشخص، ویژگی‌هایی نظیر توزیع روشنایی، رنگ ستارگان و جهت‌گیری جرم به صورت هم‌زمان دچار تغییر بنیادین می‌شوند.

سازوکار تکامل و تداوم رشد غول‌های کیهانی

تصاویر پالایش‌شده حاکی از وجود توده‌ها و ساختارهای نامتقارن کم‌نور در حاشیه بیرونی هستند که نشان می‌دهند کهکشان IC 1101 هنوز فرایند رشد خود را متوقف نکرده است. این الگوها بر اثر کشش گرانشی و بلعیدن سامانه‌های ستاره‌ای کوچک‌تر به وجود آمده‌اند.

تطابق جریان‌های گازی بیرونی با امواج پرتو ایکس نشان می‌دهد ادغام‌های عظیم در گذشته عامل اصلی پیدایش این ابرساختار بوده‌اند و این فرایند جذب همچنان ادامه دارد.

این دستاورد علمی نمایانگر آینده احتمالی ادغام ساختارهای بزرگ کیهانی است و دیدگاه محققان را پیرامون سقف نهایی اندازه کهکشان‌ها در پهنه هستی دگرگون می‌سازد.