افزایش قیمت دارو فراتر از نرخ‌های رسمی؛ جهش شدید بهای اقلام پرمصرف

جهش بی‌سابقه قیمت دارو در ماه‌های اخیر، اقلام درمانی ساده و پرمصرف را به یکی از سنگین‌ترین بخش‌های هزینه معیشتی خانوارهای ایرانی بدل ساخته است. اگرچه نهادهای ناظر میانگین تعدیل نرخ داروها را نزدیک به ۴۸ درصد اعلام کرده بودند، اما آمارهای میدانی از رشدهای فراتر از ۱۰۰ درصدی در داروهای روزمره حکایت دارد.

جهش چند برابری نرخ مسکن‌ها و آنتی‌بیوتیک‌ها

بررسی تحولات بازار نشان می‌دهد مسکن‌های پرمصرف با موج سنگینی از تعدیل قیمت مواجه شده‌اند. به عنوان نمونه، بهای هر بسته استامینوفن ۵۰۰ میلی‌گرمی با رشد ۸۰ درصدی از ۱۵ هزار تومان به ۲۷ هزار تومان افزایش یافته است. نسخه کدئین‌دار این مسکن نیز افزایشی نزدیک به ۱۹۲ درصد را تجربه کرده و نرخ آن از ۱۳ هزار و ۷۰۰ تومان به ۴۰ هزار تومان رسیده است.

در گروه ضدالتهاب‌ها و آنتی‌بیوتیک‌ها نیز وضعیت مشابهی حاکم است؛ به طوری که ایبوپروفن ۴۰۰ میلی‌گرمی با رشد ۱۱۰ درصدی به ۴۲ هزار تومان رسیده و داروی آزیترومایسین ۱۰۰ میلی‌گرمی نیز با صعودی ۸۷.۵ درصدی، از ۱۶۰ هزار تومان تا مرز ۳۰۰ هزار تومان قیمت‌گذاری می‌شود.

فشار مضاعف تغییرات قیمت دارو بر مبتلایان به بیماری‌های مزمن

بیشترین آسیب ناشی از نوسانات قیمت دارو متوجه افرادی است که نیازمند مصرف مادام‌العمر اقلام دارویی هستند. داروی متفورمین که برای کنترل قند خون بیماران مبتلا به دیابت حیاتی است، با رشدی فراتر از ۱۶۴ درصد از ۱۷۰ هزار تومان به حوالی ۴۵۰ تا ۵۰۰ هزار تومان صعود کرده است. با توجه به الزام مصرف ماهانه چند بسته از این دارو، فشار مالی چشمگیری به سبد هزینه‌ای این افراد تحمیل می‌شود.

افزایش هزینه‌های درمانی بدون توسعه پوشش‌های حمایتی بیمه، بیماران را وادار به کاهش دوز مصرفی یا توقف اجباری فرآیند درمان می‌کند.

ریشه‌ها و پیامدهای افزایش قیمت دارو در کشور

دست‌اندرکاران زنجیره سلامت معتقدند بالا رفتن هزینه‌های خرید مواد اولیه، ملزومات بسته‌بندی، دستمزد کارگری و تحولات نرخ ارز، صنایع داروسازی را ناگزیر به اصلاح قیمت‌ها کرده است. اگرچه تولیدکنندگان این اقدام را مانعی برای کمبود دارو در بازار می‌دانند، اما شکاف میان درآمد عمومی و هزینه‌های سلامت، فشار پرداخت از جیب مصرف‌کنندگان را دوچندان کرده است.

تداوم این وضعیت نشان می‌دهد مدیریت بازار سلامت نیازمند اصلاح ساختار بیمه‌ای و تقویت یارانه سلامت است تا از خروج بیماران نیازمند از چرخه مراقبت‌های بهداشتی پیشگیری شود.