تنگه هرمز و قمار شبانه نفتکش‌ها؛ انتقال مخفیانه میلیون‌ها بشکه نفت

بحران در تنگه هرمز شرکت‌های بین‌المللی کشتیرانی و خریداران عمده انرژی را وادار به اتخاذ شیوه‌های نامتعارف حمل‌ونقل دریایی کرده است. شناورهای عظیم نفتی با خاموش کردن سیستم‌های ردیابی ماهواره‌ای و با استفاده از تاریکی شب تلاش می‌کنند محموله‌های خود را از کانون تنش‌های خلیج فارس عبور دهند.

عملیات نامرئی نفتکش‌ها در تنگه هرمز

تردد نفتکش‌های پهن‌پیکر در آب‌های خلیج فارس وارد مرحله‌ای پرمخاطره شده است. شناورهای تجاری پس از بارگیری در بنادر منطقه، در نزدیکی سواحل امارات فرستنده‌های شناسایی خودکار خود را خاموش می‌کنند و پس از عبور کامل از محدوده پرخطر، مجددا موقعیت جغرافیایی خود را در دریای عمان فعال می‌سازند.

تولیدکنندگان عمده حاشیه خلیج فارس با اجاره نفتکش‌های واسطه، محموله‌های هیدروکربوری را به خارج از این گذرگاه هدایت می‌کنند. در محدوده دریای عمان، عملیات انتقال کشتی‌به‌کشتی انجام شده و نفت به خریداران آسیایی نظیر چین، تایوان، کره جنوبی، تایلند، فیلیپین و ویتنام تحویل داده می‌شود.

تغییر موازنه در ترانزیت انرژی منطقه

بر اساس برآوردهای رسمی، جریان انتقال نامحسوس نفت از مبدا تنگه هرمز به ارقامی بین ۸ تا ۹ میلیون بشکه در روز رسیده است. این روند انتقال ریسک‌های بیمه‌ای و خطرات دریانوردی را از دوش شرکت‌های حمل‌ونقل تجاری به دوش کشورهای تولیدکننده منتقل می‌کند.

• تغییر خطوط ترانزیت: انتقال روزانه ۵ میلیون بشکه نفت عربستان سعودی از طریق خط لوله به دریای سرخ
• مسیرهای جایگزین منطقه‌ای: صدور روزانه ۲ میلیون بشکه نفت از مسیرهایی غیر از گذرگاه‌های اصلی
• تردد خاموش: انجام بیش از ۸۰ درصد ترافیک دو هفته اخیر شناورها با فرستنده‌های رادیویی خاموش

فرسایش کم‌سابقه ذخایر جهانی سوخت

تداوم چالش‌های ژئوپلیتیک باعث اختلال در عرضه یک‌پنجم نفت خام جهان شده است. طی ماه‌های اخیر افزون بر ۱٫۹ میلیارد بشکه نفت و فرآورده نفتی از ذخایر تجاری خارج شده و منابع استراتژیک به پایین‌ترین رکورد خود طی چهار دهه گذشته سقوط کرده‌اند.

عملیات انتقال مخفیانه نفت در دریای عمان اگرچه توانسته تا حدی جریان صادرات را زنده نگه دارد، اما بدون دستیابی به راهکاری پایدار برای امنیت دریانوردی، بازار انرژی همچنان زیر فشار شدید قیمتی باقی خواهد ماند.

همزمان ظرفیت‌های پالایشگاهی در سه قطب بزرگ جهانی به دلیل محدودیت‌های صادراتی و آسیب‌های فنی دچار افت شدید شده‌اند. این تحولات در کنار نوسانات امنیتی در تنگه هرمز، قیمت طلای سیاه را به مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه نزدیک کرده و بازارهای بین‌المللی را با چشم‌اندازی شکننده روبرو ساخته است.