بحران سهمیه سوخت، کشت پاییزه زنجان و امنیت غذایی کشور را تهدید می‌کند

کمبود سهمیه گازوئیل و چالش‌های تأمین نهاده‌ها، روند کشت پاییزه زنجان را در آستانه فصل زراعی جدید با تهدیدی جدی روبه‌رو کرده و امنیت غذایی چند استان همجوار را متأثر ساخته است.

بحران سوخت ادوات کشاورزی و خطر توقف کشت پاییزه زنجان

سهمیه ماهانه سوخت تخصیص‌یافته به بخش کشاورزی، در عمل تنها پاسخگوی شش روز فعالیت ماشین‌آلات زراعی است. با توجه به هشدارهای هواشناسی مبنی بر آغاز بارندگی‌های زودهنگام، ناتوانی در به‌کارگیری مداوم تراکتورها می‌تواند بخش بزرگی از ظرفیت کشت پاییزه زنجان را بسوزاند و تولید سالانه سه میلیون تن انواع محصولات را کاهش دهد.

این استان افزون بر تأمین مصارف داخلی، گندم مورد نیاز هشت استان دیگر کشور را تأمین می‌کند؛ بنابراین بروز هرگونه وقفه در عملیات خاک‌ورزی و بذرپاشی، پیامدهای فرامنطقه‌ای در پی خواهد داشت.

مطالبات معوق گندم‌کاران و رشد جهشی هزینه‌های تولید

کشاورزان منطقه برای آغاز فصل جدید با چالش‌های مالی متعددی دست‌وپنجه نرم می‌کنند که مهم‌ترین آن‌ها به شرح زیر است:

• تأخیر در تسویه بهای گندم: از مجموع ۱۴ هزار میلیارد تومان گندم خریداری‌شده، تنها ۵ هزار میلیارد تومان به کشاورزان پرداخت شده است.
• افزایش سنگین مخارج: هزینه‌های جاری تولید در برخی اقلام زراعی و دامی تا ۶۰۰ درصد رشد داشته است.
• بلاتکلیفی نرخ خرید تضمینی: عدم تعیین به‌موقع نرخ مصوب پیش از آغاز فصل، انگیزه بهره‌برداران را تضعیف کرده است.
• قاچاق دام: خروج غیرقانونی دام مولد به مقصد کشورهای همسایه، پایداری زنجیره پروتئین را تهدید می‌کند.

رویکرد حمایتی دستگاه قضا در پرونده‌های ارزی تولیدکنندگان

در کنار دغدغه‌های مربوط به کشت پاییزه زنجان، مشکلات مربوط به تعهدات ارزی صادرکنندگان و واردکنندگان نیز در مراجع قضایی مورد پیگیری قرار دارد. متولیان نظارتی اعلام کرده‌اند پرونده‌هایی که به دلایل قهری، اختلالات سامانه‌ای یا شرایط خارج از اراده تولیدکننده به عدم ایفای تعهد منجر شده باشد، با نگاه اغماض و رویکرد گره‌گشایی حل‌وفصل می‌شوند.

حمایت مالی از دامداری‌های خرد و انتقال گردش مالی شرکت‌های بزرگ به داخل استان، مهم‌ترین راهکارها برای تزریق نقدینگی به بخش کشاورزی پیش از شروع سرما است.

رفع فوری موانع سوخت‌رسانی و تسریع در پرداخت مطالبات معوق، کلید موفقیت عملیات کشت پاییزه زنجان و تضمین پایداری سفره غذایی کشور در سال زراعی پیش‌رو خواهد بود.